«Η Κυβέρνηση δεν θεωρεί την Υγεία βαρίδι της Οικονομίας αλλά Βάση Ανάπτυξης και Απελευθέρωσης του Ανθρώπινου Κεφαλαίου της χώρας. Η Υγεία είναι ένα θεμελιώδες πεδίο για την ανάκαμψη και ευημερία του πληθυσμού και αποτελεί δέσμευση του Πρωθυπουργού ότι θα προχωρήσουμε όλοι μαζί για υψηλότερο προσδόκιμο ζωής και καλύτερη ποιότητα ζωής». Αυτά δήλωσε ο Θανάσης Κοντογιώργης, Γενικός Γραμματέας Συντονισμού της Κυβέρνησης, μιλώντας στο συνέδριο The Future of Healthcare in Greece“.

 

Επεσήμανε ότι από το Φεβρουάριο του 2020 η Κυβέρνηση και η χώρα αντιμετώπισε μια υγειονομική απειλή. Η δοκιμασία ήταν δύσκολη και δεν υπήρχαν περιθώρια λάθους και διόρθωσης. Κάθε απόφαση είχε να κάνει με την ανθρώπινη ζωή και τη δημόσια υγεία και με ζωτικές για τους πολίτες οικονομικές δραστηριότητες. Για το σκοπό αυτό χρειάστηκε σχέδιο. Χρειάστηκε να αναδιαταχθούν οι υπάρχουσες δυνάμεις και πόροι , να συντονιστούν κεντρικές πολιτικές πρωτοβουλίες των Υπουργείων, να διαμορφωθούν σαφή κέντρα παροχής οδηγιών, να κατακτηθούν άμεσα νέες ταχύτητες και διαδικασίες και φυσικά να φέρουμε την επιστήμη στο προσκήνιο και να εδραιωθεί μια επικοινωνία με τους πολίτες βασισμένη στην εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια.

 

Υπήρχαν και ευκαιρίες που μας παρουσίασε αυτή η δοκιμασία Βεβαιωθήκαμε για τη δυνατότητα παγιωμένων συστημάτων όπως το ΕΣΥ να επαναπροσδιορίζονται. Διαπιστώσαμε τη δυνατότητα χρήσης της τεχνολογίας ευρείας κοινωνικής συμμετοχής όπως στην εκπαίδευση, την εργασία και τη σχέση της συναλλαγής με το Δημόσιο. Πλέον βρισκόμαστε σε μια νέα και πιο αισιόδοξη στιγμή. Το εμβολιαστικό πρόγραμμα της χώρας, η επιχείρηση «Ελευθερία» προχωράει εντατικά. Στο τέλος του μήνα 5 εκατ. πολίτες θα έχουν εμβολιαστεί με την 1η δόση  και κάτι λιγότερο από 4 εκατ. πολίτες θα έχουν ολοκληρώσει με την 2η δόση. Η επιτυχής λειτουργία των αυτοδιαγνωστικών τεστ και η ύφεση των επιδημιολογικών δεικτών συντέλεσαν στην ασφαλή αποκατάσταση των οικονομικών και κοινωνικών λειτουργιών και βέβαια στην ενθάρρυνση της τουριστικής κίνησης της χώρας, η οποία αρχές Ιουλίου θα παρουσιάσει και αύξηση. Το δίκτυο  επιδημιολογικής παρατήρησης που έχουμε οργανώσει σε ολόκληρη τη χώρα θα μας δώσει τη δυνατότητα να παρέμβουμε όπου και όταν χρειαστεί με τρόπο που θα εξασφαλίσουμε την αποτροπή του υγειονομικού κινδύνου.

 

Η περίοδος της διαχείρισης της Πανδημίας έφερε στη χώρα διεθνή αναγνώριση και ταυτόχρονα την ανάγκη για επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών στο χώρο της υγείας, που αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα το επόμενο διάστημα. Η Υγεία είναι ο κρισιμότερος παράγοντας όχι μόνο για την προσωπική και κοινωνική ευημερία αλλά και για την παγκόσμια οικονομία. Η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας τώρα πέρα από την οριστική νίκη έναντι της Πανδημίας είναι η συνέχιση παρά τις αντιξοότητες των πολιτικών που έχουμε επιλέξει ως πλαίσιο μετασχηματισμού της χώρας. Την περίοδο της διαχείρισης της Πανδημίας που τίθεντο εξ ανάγκης εκτός λειτουργίας κάποιες πολιτικές κορμού αποφασίσαμε ότι θα ήταν βασικός συντελεστής της ολικής επαναφοράς η συνέχιση πολιτικών που θα ελευθερώσουν τη δυναμική της κοινωνίας και θα ενισχύσουν το Κοινωνικό Κράτος. Σε κάθε σοβαρή οικονομική κρίση θεμελιώδες μέτρο επιβίωσης είναι η συγκράτηση της Κοινωνίας από το βύθισμα και η ύπαρξη ενός συγκροτημένου σχεδίου.

 

Το δικό μας σχέδιο συναπαρτίζεται από το ενοποιημένο σχέδιο κοινωνικής πολιτικής, το εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων καθώς πλέον και από το Εθνικό Σχέδιο για την Ανάκαμψη και την Ανθεκτικότητα Ελλάδα 2.0. Με βάση αυτό το δοκιμαζόμενο σύστημα υγείας θωρακίζεται με ολοκληρωμένη πρόληψη, στιβαρή Πρωτοβάθμια Φροντίδα και Ψηφιοποίηση για να ανταπεξέρχεται στις κρίσεις χωρίς να περιέρχεται σε κρίση το ίδιο το σύστημα. Η υγεία αντανακλά το επίπεδο ευημερίας ενός πληθυσμού και αποτελεί μια από τις βασικότερες συνιστώσες οικονομικής ανάπτυξης. Το εισόδημα όμως δεν είναι η μόνη παράμετρος της εξίσωσης για καλή υγεία του πληθυσμού. Παραδοσιακά η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου έχει συνδεθεί κατά κύριο λόγο με την εκπαίδευση και όχι τόσο με την υγεία. Ωστόσο, σήμερα η οπτική αυτή τείνει να αλλάξει έχοντας και τα πρόσφατα δείγματα της εμπειρίας της Πανδημίας. Αναγνωρίζουμε ότι η Υγεία είναι μια σημαντική συνιστώσα του ανθρώπινου κεφαλαίου καθώς ο υγιής πληθυσμός καταδεικνύει την έλλειψη συνθηκών όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός, η ανισότητα, η διαβίωση σε συνθήκες φτώχιας ενώ σηματοδοτεί την ύπαρξη ασφάλειας, πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας. Εξάλλου ένας πιο υγιής πληθυσμός είναι πιο παραγωγικός και έχει σημαντικά μικρότερη ανάγκη υγειονομικής περίθαλψης.

 

Στη χώρα μας μέχρι πρότινος οι πόροι ήταν εξαιρετικά περιορισμένοι, οι υποδομές παρωχημένες, ο πληθυσμός γηράσκων και μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε μια οργανωμένη προσπάθεια εμπέδωσης της κουλτούρας πρόληψης. Η νοσοκομειακή περίθαλψη που είναι κυρίαρχη στο ΕΣΥ δεν είναι το παν σε ένα σύστημα υγείας αν αυτό θέλει να είναι ολοκληρωμένο. Σίγουρα είναι ένα τεράστιο δίχτυ συγκράτησης αλλά δεν μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει συνολική βελτίωση της υγείας του πληθυσμού μιας χώρας. Η πρόληψη, η Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και η αποκατάσταση ή η μετανοσοκομειακή φροντίδα δεν είχαν αναπτυχθεί στη χώρα μας ισόρροπα. Τα τελευταία 2 χρόνια έχει τεθεί σε σταδιακή εφαρμογή από την Κυβέρνηση ένα σχέδιο για την ποιοτική παροχή δημόσιας υγείας για όλους τους πολίτες που διαρθρώνεται σε 4 πυλώνες και πλέον επιταχύνεται η υλοποίησή του. Το σχέδιο αυτό δίνει έμφαση:

 

Σε μια κουλτούρα δομών και υπηρεσιών πρόληψης. Το 2019 τέθηκε σε εφαρμογή το Πρόγραμμα Σπύρος Δοξιάδης που περιλαμβάνει δράσεις ενημέρωσης αλλά και παρεμβάσεις πρόληψης για το γενικό πληθυσμό αλλά και δράσεις για ειδικές ομάδες του πληθυσμού στοχευμένες στην αντιμετώπιση εξαρτήσεων, την έγκαιρη διάγνωση και ενημέρωση. Το πενταετές πρόγραμμα για τη Δημόσια Υγεία που κατατέθηκε πρόσφατα έρχεται να εξειδικεύσει περαιτέρω το Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης αλλά και να υποστηρίξει τις παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων που προκαλούν επικίνδυνες για τον οργανισμό παθήσεις. Πολλές από τις δράσεις αυτές θα χρημοτοδοτηθούν και από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του ΕΣΠΑ αλλά βέβαια και με σημαντικούς πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Στην αναδιάρθρωση του συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, κάτι που είχε παραμεληθεί τα προηγούμενα χρόνια με αποτέλεσμα να συγκεντρώνονται ασθενείς στα νοσοκομεία. Στόχος είναι σαφώς η αποσυμφόρηση των νοσοκομείων και η ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας στις δομές της Α’ βαθμιας (σε λίγο χρονικό διάστημα θα έρθει στη Βουλή και το σχετικό νομοσχέδιο).

Σε ένα σύνολο δράσεων για την αναβάθμιση των Νοσοκομείων τόσο σε επίπεδο διακυβέρνησης όσο ακολουθώντας το μοντέλο διοίκησης μέσω στόχων και θεσπίζοντας ένα σύστημα Αξιολόγησης τόσο σε επίπεδο δομών όσο και υπηρεσιών. Οι υποδομές εκσυγχρονίζονται σε εξοπλισμό με τη συνδρομή και του ιδιωτικού τομέα (υπάρχει άλλωστε και το γνωστό πρόγραμμα που θα τρέξει μέσα από το ταμείο Ανάκαμψης) και αναβαθμίζονται ενεργειακά τα δημόσια νοσοκομεία ενώ στο πρόγραμμα του ταμείου εντάσσονται οι νοσοκομειακές υποδομές όπως η δημιουργία ενός νέου κέντρου ραδιοθεραπείας στο Νοσοκομείο ‘Σωτηρία’ καθώς και το νέο κτίριο στο Νοσοκομείο Παπανικολάου για τη στέγαση Αιματολογικής Κλινικής και βέβαια για τη διενέργεια καινοτόμων θεραπειών. Παράλληλα, συντελούνται τομές στο πεδίο του ψηφιακού μετασχηματισμού της ψηφιακής υγείας καθώς ήδη γίνονται παρεμβάσεις σε τομείς που ήταν απαραίτητοι για τη λειτουργία του ΕΣΥ όπως η διαχείριση του ατομικού φακέλου ασθενούς, η εισαγωγή ενός πλαισίου διαλειτουργικότητας για την υγεία, η δημιουργία μητρώων και η κωδικοποίηση και η επέκταση του Εθνικού δικτύου Τηλεϊατρικής. Τα οφέλη της ψηφιοποίησης στο χώρο της Υγείας φάνηκαν περισσότερο από ποτέ εν μέσω Πανδημίας. Η επιτυχία της διαχείρισης της Πανδημίας οφείλεται και σε αυτές τις δράσεις.

Έμφαση στην Εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού στο χώρο της υγείας, στον ορθολογικό σχεδιασμό και υλοποίηση προσλήψεων του προσωπικού που κατά προτεραιότητα υπηρέτησε στο ΕΣΥ την προηγούμενη περίοδο αλλά και η αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών με την δημιουργία κινήτρων για την υπηρέτηση υγειονομικών σε απομακρυσμένες και άγονες περιοχές.

 

Δεν παραλείπουμε το μεγάλο κεφάλαιο της Ψυχικής Υγείας. Σήμερα η διάσταση της ψυχικής υγείας λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και σε συνέργεια με άλλες πτυχές κοινωνικών πολιτικών πρόνοιας δημιουργούνται νέες δομές, ενισχύονται οι υπάρχουσες και προωθούνται δράσεις για την ενίσχυση της Ψυχικής Υγείας.

 

Τέλος, οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν και το χώρο του φαρμάκου. Το σύστημα χρηματοδότησης φαρμακευτικής περίθαλψης μέσω του μηχανισμού clawback δεν είναι πλέον βιώσιμο. Για το σκοπό αυτό εφαρμόζονται πολιτικές που σκοπεύουν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος και τη μείωση του clawback για τα επόμενα χρόνια. Αυτές οι αλλαγές περιλαμβάνουν την εισαγωγή ηλεκτρονικού ιατρικού φακέλου, την επέκταση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και σε δημόσια νοσοκομεία, την εφαρμογή ειδικών συνταγογραφικών και διαγνωστικών πρωτοκόλλων,  τη δημιουργία ψηφιακών μητρώων ασθενών, αξιολογήσεις στις νέες τεχνολογίες και διαπραγματεύσεις συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής συμφωνιών επιμερισμού κινδύνου για την εισαγωγή νέων τεχνολογιών. Αυτές οι πολιτικές που θα οδηγήσουν στη μείωση του clawback έως το 2023 θα υποστηριχθούν από μια γενναία αύξηση των επενδύσεων στο φαρμακευτικό τομέα που θα οδηγήσουν και σε μια άμεση μείωση του clawback για τις εταιρίες που προχωρούν σε επενδύσεις μέσω του μηχανισμού του offset που έχει εφαρμοστεί από το 2019.