Σε λίγες μέρες (31/12/2021) λήγει το πρόγραμμα PHILOS ΙΙ για την υγειονομική φροντίδα των προσφύγων-μεταναστών και τόσο ο ΕΟΔΥ (που είναι ο φορέας υλοποίησης), όσο και το Υπουργείο Υγείας δεν έχουν τοποθετηθεί δημόσια για τις προθέσεις τους όσον αφορά τη συνέχιση του , ούτε έχουν διασφαλίσει την αναγκαία χρηματοδότηση από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία και τις θέσεις εργασίας των εκατοντάδων υγειονομικών που σήμερα παρέχουν υπηρεσίες στον προσφυγικό πληθυσμό. Πιο συγκεκριμένα, σήμερα στο πρόγραμμα PHILOS ΙΙ εργάζονται 270 υγειονομικοί σε δομές του δημόσιου συστήματος υγείας (Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, ΕΚΑΒ), 350 στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) και στα Κέντρα Φιλοξενίας Προσφύγων – Μεταναστών, ενώ το πρόγραμμα υποστηρίζεται από 50 διοικητικούς υπαλλήλους.

Όλοι αυτοί οι 670 συμβασιούχοι θα απολυθούν εάν δεν ανανεωθεί άμεσα το πρόγραμμα και, το πιο σημαντικό, θα βρεθούν χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη χιλιάδες πρόσφυγες που είναι εγκλωβισμένοι στη χώρα. Πέντε χρόνια μετά την πρώτη εξασφάλιση χρηματοδότησης (μέσω του ISF- EMAS 3.3εκ.Ε.) το 2016, το πρόγραμμα έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του, έχοντας αφήσει το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό χωρίς εξοπλισμό, μέσα ατομικής προστασίας, εκπαίδευση και υποστήριξη, υποχρεώνοντας το να αναλάβει αλλότρια καθήκοντα ( πχ κάλυψη αναγκών σε εμβολιαστικά κέντρα) και οδηγώντας έτσι σε επαγγελματική εξουθένωση (σ. burn out) και παραιτήσεις μεγάλο μέρος των εργαζομένων. Στις 9/12/2021 πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση του Σωματείου Εργαζομένων του προγράμματος PHILOS με τον πρόεδρο του ΕΟΔΥ κ. Θεοκλή Ζαούτη, χωρίς όμως να δοθούν σαφείς απαντήσεις σχετικά με την ανανέωση των συμβάσεων και την προοπτική του προγράμματος.

Παράλληλα έχουν αναρτηθεί στη Διαύγεια μία σειρά Εγκρίσεων Σχεδίων Υλοποίησης με δικαιούχο την Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας και συνδικαιούχους τις ΥΠΕ με τίτλο «Δράσεις θωράκισης της Δημόσιας Υγείας στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, μέσω πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και αντιμετώπιση της επιδημίας Covid-19 σε χώρους φιλοξενίας μετακινούμενων πληθυσμών, μεταναστών/προσφύγων» συγχρηματοδοτούμενες από τα Ε.Π. Περιφερειών ανά την Επικράτεια, οι οποίες ωστόσο προβλέπουν υγειονομικό προσωπικό μόνο εντός των δομών φιλοξενίας και κράτησης, δηλαδή στα Προαναχωρησιακά Κέντρα (ΠΡΟ.ΚΕ.ΚΑ), στην Ύπατη Αρμοστεία, στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης μεταναστών και προσφύγων (ΚΥΤ) και στα Κρατητήρια.

Ωστόσο τα συγκεκριμένα Σχέδια Δράσης α) δεν προβλέπουν ενίσχυση του ΕΣΥ και της ΠΦΥ, όπως αρχικά προβλεπόταν στα προγράμματα PHILOS β) περιορίζονται σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό αποκλείοντας άλλες ειδικότητες που έχουν σχέση με την ψυχοκοινωνική φροντίδα του προσφυγικού πληθυσμού η οποία είχε συμπεριληφθεί στο αρχικό σχέδιο των προγραμμάτων PHILOS , γ) αναφέρονται, όπως υποδηλώνει ο τίτλος, μόνο στη συνθήκη της πανδημίας Covid-19 και όχι σε μία ολοκληρωμένη παρέμβαση για την προστασία της υγείας μιας κατεξοχήν ευάλωτης πληθυσμιακής ομάδας όπως οι πρόσφυγες-μετανάστες , οι οποίοι είναι γνωστό ότι διαβιούν στις πλέον ακατάλληλες συνθήκες και έχουν αυξημένες ανάγκες υγειονομικής φροντίδας.
Για το ζήτημα κατατέθηκε ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας, από τον τομεάρχη Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ, Ανδρέα Ξανθό.