H Δεκαετία 2010-2020, που χαρακτηρίστηκε από την οικονομική κρίση, θα μπορούσε με άνεση να χαρακτηριστεί και ως η Δεκαετία του Φαρμάκου.

Το 2009 ήταν η χρονιά της υψηλότερης φαρμακευτικής δαπάνης μέχρι και σήμερα, όπως αυτή προκύπτει από τις τιμολογημένες πωλήσεις που είναι αναρτημένες στον ΕΟΦ, πωλήσεις πριν το rebate και το clawback. Με την έναρξη του μνημονίου, το 2010 καταγράφεται η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μείωση της δαπάνης σε σχέση με το προηγούμενο έτος.  Ακολουθεί μια δεκαετία με άλλοτε έντονες και άλλοτε ελάχιστες μεταβολές από έτος σε έτος, είτε μειώσεις είτε αυξήσεις.

Είναι επαρκής μια αναφορά στο μνημόνιο για να εξηγηθούν οι διαφοροποιήσεις της δαπάνης από έτος σε έτος;

Μια ενδελεχής ανάλυση θα ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτική και κρίσιμη για την χάραξη μιας αποτελεσματικής εθνικής πολιτικής στον τομέα του φαρμάκου. Μια τέτοια όμως ανάλυση για να είναι αξιόπιστη στον υψηλότερο δυνατό βαθμό θα έπρεπε όλοι οι stakeholders να έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τη δικιά τους εκδοχή. Η πλουραλιστική αντιπαράθεση που θα ακολουθήσει είναι η καλύτερη εγγύηση της χάραξης μιας αποτελεσματικής εθνικής πολιτικής στο φάρμακο. Για να έχουμε τη δυνατότητα πλουραλιστικής αντιπαράθεσης θα πρέπει να υπάρξει ενιαία πρόσβαση όλων στα ψηφιακά δεδομένα φαρμάκου, ανεξάρτητα εάν αυτά προέρχονται από τον ΕΟΠΥΥ, την ΗΔΙΚΑ, τον ΕΟΦ ή τα Νοσοκομεία.

Η δεκαετία που εξετάζουμε τυγχάνει να είναι και η πρώτη δεκαετία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Είναι λοιπόν μια ευκαιρία να εκκινήσει η ανοικτή πρόσβαση στα ψηφιακά δεδομένα φαρμάκου από τα δεδομένα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (βλ. μελέτη ΠΕΦ).

Χωρίς πρόσβαση στα ψηφιακά δεδομένα φαρμάκου μπορεί κανείς να βγάλει περιορισμένα συμπεράσματα, όπως το διάγραμμα που απεικονίζει τις διαφορές της δαπάνης από έτος σε έτος ανάμεσα στις πωλήσεις που τιμολογούνται σε νοσοκομειακές τιμές με τις πωλήσεις που διοχετεύονται στο κανάλι της λιανικής.

Ενώ λοιπόν οι θετικές και μεγαλύτερες μεταβολές για το περισσότερα έτη της δεκαετίας είναι στις τιμολογήσεις σε νοσοκομειακή τιμή, το 2019 και το 2020 η κατάσταση αυτή αντιστρέφεται.

Για να κατανοήσει και να αξιολογήσει κανείς αυτές τις διαφοροποιήσεις, γεγονός που θα οδηγούσε και σε περισσότερο τεκμηριωμένες πολιτικές, χρειάζεται σε κάθε περίπτωση πρόσβαση σε πιο αναλυτικά δεδομένα. Αυτή είναι και μία από τις βασικές αρχές για τη διαμόρφωση μιας εθνικής πολιτικής φαρμάκου.