Η συχνότητα του καρκίνου του παχέος εντέρου, του μαστού, του παγκρέατος, των νεφρών και της μήτρας σε νεότερους ανθρώπους αυξάνεται, σύμφωνα με μια επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο British Journal of Cancer και υπογράφεται από τους Erica di Martino, Lesley Smith, Stephen H. Bradley, Scott Hemphill, Judy Wright, Cristina Renzi, Rebecca Bergin, Jon Emery & Richard D. Neal.

Οι επιστήμονες εξέτασαν επιδημιολογικά στοιχεία σε ένα εύρος δώδεκα καρκίνων με κριτήρια παραπομπής που σχετίζονται με την ηλικία, για να καθοριστεί εάν η επίπτωσή τους αυξάνεται σε νεότερους ασθενείς. Πρόκειται για την πρώτη ανασκόπηση που εξετάζει δεκάδες προηγούμενες ανασκοπήσεις από όλο τον κόσμο, που αφορούν μεμονωμένους καρκίνους και κυρίως καρκίνους με εκτεταμένα δεδομένα αύξησης στους νεαρούς ενήλικες.

Εξήντα οκτώ μελέτες προήλθαν από τη Βόρεια Αμερική, 24 από την Ευρώπη, 3 από την Ωκεανία, 2 από την Ασία και 1 από τη Νότια Αμερική. Πέντε μελέτες συνέκριναν πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο. Οι περισσότερες μελέτες συνεισέφεραν δεδομένα για έναν τύπο καρκίνου, ενώ οκτώ μελέτες παρείχαν δεδομένα για δύο ή περισσότερους.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι πρώτος στη λίστα των καρκίνων με αυξητικές τάσεις στους νέους. Όπως αποκαλύπτουν οι μελέτες, ειδικά στην Ευρώπη παρατηρούνται μεγάλες αυξήσεις καρκίνου του παχέος εντέρου στον νεότερο πληθυσμό, με ετήσια αύξηση μεταξύ 2004 και 2016 7,9% στις ηλικίες 20–29 ετών. Κάποια ετερογένεια είναι αισθητή μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με σαφείς ενδείξεις αύξησης στα άτομα κάτω των 50 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Δανία. Επίσης, είναι αξιοσημείωτη η αύξηση στα περιστατικά καρκίνου του μαστού μεταξύ νεότερων σε ηλικία γυναικών. Για παράδειγμα, οκτώ από τις δέκα ευρωπαϊκές μελέτες που εξετάστηκαν έδειξαν αύξηση της επίπτωσης του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες κάτω των 50 ετών.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι λόγοι πίσω από τις παρατηρούμενες τάσεις είναι κυρίως οι εξής: 1. Αλλαγές στον τρόπο ζωής σε χώρες υψηλού εισοδήματος, με μείωση της σωματικής δραστηριότητας. 2. Η παχυσαρκία, η οποία έχει γίνει πιο διαδεδομένη στις χώρες υψηλού εισοδήματος τις τελευταίες δεκαετίες, αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τέσσερις από τους πέντε αυξανόμενους καρκίνους (καρκίνος παχέος εντέρου, παγκρέατος, νεφρού και μήτρας), ενώ ο ρόλος της σε πρώιμους όγκους του μαστού είναι πιο αμφιλεγόμενος. 3. Οι αλλαγές στα πρότυπα τεκνοποίησης και θηλασμού και η αυξημένη χρήση από του στόματος αντισύλληψης μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού και της μήτρας στις νεότερες γενιές. 4. Οι νεότεροι ασθενείς με καρκίνο είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν διαγνωστική καθυστέρηση. Μια καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να οδηγήσει στην εξέλιξη του καρκίνου σε λιγότερο ιάσιμο στάδιο. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι για ορισμένους καρκίνους οι νεότεροι ασθενείς έχουν πιο προχωρημένη νόσο κατά τη διάγνωση σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους.

Σημειώνεται ότι ο κύριος στόχος αυτής της ταχείας ανασκόπησης είναι να συγκεντρωθούν και να συνοψιστούν πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα σχετικά με τις τάσεις επίπτωσης δώδεκα τύπων καρκίνου σε νεότερους ενήλικες για την αλλαγή των πολιτικών υγείας και την αντιμετώπιση των ανισοτήτων που σχετίζονται με την ηλικία στη διάγνωση του καρκίνου.

 Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα στοιχεία για τρεις τύπους καρκίνου που συνδέονται με το κάπνισμα

 Σύμφωνα με την ανασκόπηση, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα στοιχεία για τρεις καρκίνους που συνδέονται με το κάπνισμα: Τον καρκίνο του πνεύμονα, τον καρκίνο του λάρυγγα και τον καρκίνο της ουροδόχου κύστεως. Σύμφωνα με όλες τις διεθνείς μελέτες που εξετάστηκαν, τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν  σαφή μείωση των περιστατικών των τριών παραπάνω καρκίνων, ως αποτέλεσμα της μείωσης των ποσοστών καπνίσματος σε νεότερους ενήλικες τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς και ενδεχομένως λόγω της ύπαρξης εναλλακτικών προϊόντων μειωμένης βλάβης συγκριτικά με το τσιγάρο. Ένας άλλος καρκίνος που συνδέεται με το κάπνισμα, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του οισοφάγου, δείχνει επίσης κάποιες ενδείξεις μείωσης στις νεότερες ηλικιακές ομάδες. Τα παραπάνω επιδημιολογικά στοιχεία είναι καλό να αξιοποιηθούν και σε επίπεδο πολιτικών υγείας, ώστε με καμπάνιες ενημέρωσης των νέων η θετική τάση που διαφαίνεται να εμπεδωθεί και να συνεχιστεί με ακόμα μεγαλύτερη μείωση των περιστατικών.

Τέλος, για τρεις ακόμα τύπους καρκίνου, τον καρκίνο του οισοφάγου, του στομάχου και των ωοθηκών και το πολλαπλό μυέλωμα, τα στοιχεία που βρέθηκαν κρίνονται ως αντιφατικά, καθώς άλλες μελέτες δείχνουν αύξηση και άλλες μείωση των περιστατικών. Συνεπώς, προς το παρόν δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος περί αύξησης ή μείωσης των περιστατικών.

Συνολικά, αυτή η ανασκόπηση δείχνει ότι οι νέοι δεν είναι άτρωτοι απέναντι στον καρκίνο. Ορισμένοι καρκίνοι διαγιγνώσκονται όλο και πιο συχνά σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, συνεπώς οι κατευθυντήριες οδηγίες για τη διερεύνηση του καρκίνου και την παραπομπή των περιστατικών ενδέχεται να χρειάζονται ενημέρωση υπό το φως αυτών των τάσεων. Έτσι θα μπορέσει να αποφευχθεί η εμφάνιση μεγαλύτερων διαγνωστικών καθυστερήσεων και κατά συνέπεια μεταγενέστερων σταδίων διάγνωσης και λιγότερο θεραπεύσιμης νόσου στα νεότερα σε ηλικία άτομα.