Η επιστροφή του Άδωνη Γεωργιάδη στο υπουργείο Υγείας κάθε άλλο παρά «περίπατος» προβλέπεται και αυτό δεν έχει σχέση με την προσωπικότητα και την αποτελεσματικότητα του εν λόγω πολιτικού ανδρός. Η επανεγκατάστασή του στο μουντό κτίριο της Αριστοτέλους συμπίπτει χρονικά με μια εποχή κλιμάκωσης των προβλημάτων στον κλάδο του φαρμάκου, ως αποτέλεσμα συσσώρευσής τους επί σειρά ετών: Αύξηση της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης σε δυσθεώρητα ύψη, υποχρεωτική επιστροφή για τη βιομηχανία (clawback) σε επίπεδα μη βιώσιμα, ποσοστό συμμετοχής των ασθενών στα φάρμακά τους από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, καθυστερήσεις στην εισαγωγή νέων φαρμάκων, χαμηλή διείσδυση γενοσήμων, φαρμάκων προστιθέμενης αξίας και βιοομοειδών, υπερσυνταγογράφηση και πολυφαρμακία, μεγάλα χρέη του δημοσίου προς τους ιδιώτες του κλάδου, αλλά και των ιδιωτών προς το κράτος κ.ά.

Τη χρονική στιγμή που δόθηκε αυτή τη συνέντευξη (31.01.2024), ο υπουργός δεν είχε ανακοινώσει όλα τα μέτρα που θα λάβει για τον εξορθολογισμό του κλάδου του φαρμάκου. Οι απαντήσεις που δίνει στις ερωτήσεις μας δίνουν, ωστόσο, τις κατευθύνσεις και το εύρος των επόμενων κινήσεων του υπουργείου, αλλά και τον χρονικό ορίζοντα των μεταρρυθμίσεων που αναμένονται.

 

Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις υψηλότερες ιδιωτικές δαπάνες υγείας και φαρμάκου. Στο πλαίσιο αυτό, έχετε κατά νου μέτρα και πρωτοβουλίες, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης, αλλά και ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στις θεραπείες και στην απομείωση της ιδιωτικής δαπάνης;

 

Δυστυχώς, η συμμετοχή των ιδιωτών με τα δικά τους χρήματα συνολικά στις δαπάνες υγείας είναι από τις υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και βαίνουν αυξανόμενες χρόνο με το χρόνο. Παρά το γεγονός ότι έχουμε δώσει πλήρη πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα σε όλους τους συμπολίτες μας, ιδιαίτερα μετά τον covid-19, υπήρχε μεγάλη μεταφορά ασθενών τόσο από τα δημόσια νοσοκομεία του ΕΣΥ όσο και από τα δημόσια διαγνωστικά κέντρα προς τις ιδιωτικές μονάδες. Θα προσπαθήσουμε με μία σειρά από διαρθρωτικά μέτρα να αντιστρέψουμε αυτή την τάση.

 

Η ανάγκη αύξησης του προϋπολογισμού για το φάρμακο εδώ και καιρό σχεδόν μονοπωλεί τον δημόσιο διάλογο και έχουν καταγραφεί αρκετές προτάσεις. Ποιος θα μπορούσε να είναι κατά τη γνώμη σας ένας «εφικτός» προϋπολογισμός  για το φάρμακο που να μπορεί να συνδυάσει στο μέγιστο δυνατό την κάλυψη των αναγκών και της επερχόμενης καινοτομίας, με τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος υγείας;  Υπάρχει η δυνατότητα εξεύρεσης άλλων πόρων;

 

Φέτος, για πρώτη φορά, θα έχουμε μία σημαντικά αυξημένη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη. Περίπου 370 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον θα μπουν στο σύστημα του 2023.

Στη σκέψη μου είναι ένα ειδικό ταμείο καινοτομίας, που δεν θα προλάβουμε για το 2024, αλλά πιστεύω μπορούμε να το φτιάξουμε το 2025, εφόσον έχουμε προηγουμένως αντιμετωπίσει με τα διαρθρωτικά μας μέτρα την ανεξέλεγκτη άνοδο του clawback.

 

Η φαρμακευτική δαπάνη έχει αποκλίνει για μια σειρά από λόγους, μεταξύ των οποίων και τροποποιήσεων επί των μέτρων που εσείς είχατε αρχικώς εισηγηθεί. Από τη θέση και πάλι του υπουργού Υγείας έχετε κατά νου να προχωρήσετε σε μέτρα για τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης;  Σε ποιες κατευθύνσεις σκέφτεστε ενδεχομένως να αναζητήσετε λύσεις;

 

Μία σειρά διαρθρωτικών μέτρων που έχουν ήδη παρουσιαστεί στη φαρμακευτική αγορά, που έχουν να κάνουν παραδείγματος χάρη από την απενεργοποίηση των μη ενεργών ΑΜΚΑ έως και την μη εξίσωση της ασφαλιστικής τιμής και της λιανικής πώλησης στα φάρμακα, θα δώσουν την κατεύθυνση που πρέπει για να μπει ένα φρένο στο ανεξέλεγκτο clawback.

Η ανεξέλεγκτη αύξηση του clawback δημιουργεί συνθήκες εξόδου πολλών φαρμακευτικών εταιρειών από την Ελλάδα και των φαρμάκων που αντιπροσωπεύουν, άρα θα οδηγούσε σε μία σημαντική υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στους Έλληνες πολίτες. Γι΄ αυτό και θα την εμποδίσουμε, εξορθολογίζοντας το σύστημα.

 

Πόσο έτοιμα εμφανίζονται τα νοσοκομεία να διαχειριστούν  τη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη και ποιες παρεμβάσεις θα προτείνατε ή έχετε στο μυαλό σας να εφαρμόσετε προκειμένου να επιλυθούν δυσλειτουργίες του συστήματος;

 

Η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) θα είναι ο βασικός μας βραχίονας με κεντρικούς διαγωνισμούς στο νοσοκομειακό φάρμακο, ούτως ώστε να έχουμε μία σημαντική εξοικονόμηση πόρων, αλλά και η αναδιάρθρωση του τρόπου υπολογισμού του clawback στα δημόσια νοσοκομεία και η αύξηση του προϋπολογισμού τους θα θεραπεύσουν σε ένα μεγάλο βαθμό το πρόβλημα. Το όριο του νοσοκομειακού clawback για το 2023 είναι απαράδεκτο.

 

Έχουν γίνει πάρα πολλές προσπάθειες και συνεχίζονται για την εφαρμογή θεραπευτικών πρωτοκόλλων στην κοινότητα και στο νοσοκομείο. Πού αποτυγχάνουν και γιατί είναι τόσο δύσκολη η εφαρμογή τους;

 

Τα θεραπευτικά πρωτόκολλα έχουν αποτύχει διότι δεν ήταν ποτέ κλειδωμένα. Εμείς ήδη έχουμε λάβει την απόφαση και τα κλειδώνουμε.  Στις επόμενες μέρες, η ΗΔΙΚΑ θα κλειδώσει τα θεραπευτικά πρωτόκολλα και δεν θα μπορεί κανένας γιατρός να γράφει απευθείας το ακριβό φάρμακο αν προηγουμένως δεν έχει τηρήσει όλη τη διαδικασία που προτείνουν οι ιατρικές ενώσεις.

 

Έχουν ακουστεί προτάσεις υπέρ της δημιουργίας ενός ειδικού λογαριασμού από τον οποίο το κράτος θα χειρίζεται ξεχωριστά τα φάρμακα για τις σπάνιες παθήσεις, ώστε οι ασθενείς αυτοί να μην στερούνται τα φάρμακά τους, τα οποία είναι πολλές φορές σωτήρια, αλλά και κατά κανόνα πολύ ακριβά. Υιοθετείτε αυτή την πρόταση και τι θα σήμαινε αυτό για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας, αλλά και για τη δυνατότητα πρόσβασης των ασθενών;

 

Ναι, είμαι υπέρμαχος ενός ειδικού λογαριασμού, απλά θα πρέπει να δούμε από πού ακριβώς θα χρηματοδοτηθεί και πόσο. Αλλά σε γενικές γραμμές πρέπει το clawback να είναι έτσι δομημένο που να μη μεταφέρεται η δαπάνη του ενός στον άλλον.

 

Πιστεύετε ότι η χώρα μας έχει ανάγκη από μια Εθνική Πολιτική Φαρμάκου, η οποία θα είναι προϊόν διακομματικής συναίνεσης και δεν θα αλλάζει από τον εκάστοτε υπουργό;

 

Θα ήταν πάρα πολύ χρήσιμο να γίνει κάτι τέτοιο και θα προσπαθήσω όταν μιλήσω στην αρμόδια Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων να εξηγήσω στα κόμματα την φαρμακευτική πολιτική μου. Όπως ξέρετε, έχω ταλαιπωρηθεί κατά το παρελθόν, ίσως γιατί δεν είχα εξηγήσει τότε επαρκώς την πολιτική μου. Δεν θα επαναλάβω το ίδιο λάθος. Κάθε απόφαση σε σχέση με το φάρμακο θα εξηγείται επαρκώς στη Βουλή, για να ξέρουν όλοι γιατί τη λαμβάνουμε.

 

Δυστυχώς η χώρα μας δεν έχει καταφέρει να αναπτύξει έναν σοβαρό μηχανισμό ανοικτών δεδομένων για το φάρμακο, γεγονός που περιορίζει τόσο την αξιολόγηση των πολιτικών επιλογών αλλά και την εκτίμηση των κρίσιμων παραμέτρων του προβλήματος και την αναγνώριση λύσεων. Τι είναι αυτό που κατά τη γνώμη σας, δε μας επιτρέπει κάτι τέτοιο;

 

Είναι πάρα πολύ δύσκολο να πάμε σε μία πολιτική ανοικτών δεδομένων για το φάρμακο. Η ανεξέλεγκτη κίνηση του clawback, οι μυστικές συμφωνίες στην επιτροπή διαπραγμάτευσης, αλλά και εμπορικά μυστικά δεν μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε σε μία ανοικτή πολιτική δεδομένων, πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί.

 

Επί υπουργίας Μιχάλη Χρυσοχοϊδη είχε ανακοινωθεί ότι δημιουργείται ψηφιακή πλατφόρμα για τις ελλείψεις φαρμάκων, καθώς και ειδική εφαρμογή στο κινητό του πολίτη, που θα του λέει αν υπάρχει το φάρμακο που αναζητά ή όχι και εάν υπάρχει το αντίστοιχο όμοιο, που μπορεί να πάει να αγοράσει από το φαρμακείο. Πού βρισκόμαστε σήμερα σε σχέση με αυτή την πλατφόρμα, αλλά και την ψηφιακή εφαρμογή για κινητά;

 

Η πλατφόρμα ήδη φτιάχτηκε και λειτουργεί, έχω ανακοινώσει τη διάθεσή της από τις 20 Ιανουαρίου. Η ψηφιακή εφαρμογή για τα κινητά θα είναι έτοιμη σε λίγες εβδομάδες. Συνεχίζονται όλα κανονικά, το κράτος έχει συνέχεια.

 

Eίχατε υποστηρίξει πως ο ΕΟΠΥΥ οφείλει να αναλάβει το ρόλο του “εθνικού αγοραστή-αποζημιωτή” υπηρεσιών υγείας. Παρόλα αυτά, όσοι σας διαδέχτηκαν στο υπουργείο προέκριναν και εφάρμοσαν τη δημιουργία φαρμακείων  από τον ΕΟΠΥΥ. Σήμερα ποια είναι η άποψή σας για το θέμα;

 

Ο ΕΟΠΥΥ πρέπει να εξελιχτεί σε μία σύγχρονη ασφαλιστική εταιρεία. Αυτό είναι ο ΕΟΠΥΥ, μία τεράστια ασφαλιστική εταιρεία, που αγοράζει υπηρεσίες από την αγορά στο κόστος που τη συμφέρει και που μπορεί να επιβάλλει τις τιμές αυτές λόγω του μεγέθους της. Αυτό πρέπει να κάνουμε και αυτό θα γίνει. Δεν έχει γίνει ακόμα αυτό ο ΕΟΠΥΥ. Ο ΕΟΠΥΥ απλώς εξελίχθηκε σε έναν ταμειακό μηχανισμό συλλογής πόρων και πληρωμής.

 

Πότε εκτιμάτε ότι θα υλοποιηθεί η ψηφισθείσα διάταξη για αποστολή των φαρμάκων στο σπίτι και ειδικότερα για τους χρονίως πάσχοντες;

 

Μέχρι το Πάσχα θα έχει υλοποιηθεί η διάταξη αποστολής φαρμάκων στο σπίτι. Είναι ένα πρόγραμμα που το τρέχω κι εγώ πάρα πολύ μαζί με τη Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ την κυρία Θεανώ Καρποδίνη και το έχουμε μέσα στις πρώτες μας προτεραιότητες.