Τα προβλήματα με το μεταλλαγμένο στέλεχος του SARS-CoV-2 στην Ινδία

Η επιδημία της Covid-19 στην Ινδία τον τελευταίο μήνα δείχνει σημεία εκθετικής αύξησης με περισσότερες από 300.000 νέες διαγνώσεις 2000 νεκρούς ανά ημέρα. Ο Επίκουρος Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γκίκας Μαγιορκίνης και ο Καθηγητής της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής και Πρύτανης ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος, συνοψίζουν τα δεδομένα αυτά. Συγκριτικά, στο αποκορύφωμα του πρώτου κύματος, που θεωρήθηκε και ιδιαίτερα εκτεταμένο, η επιδημία στην Ινδία κατέγραφε περίπου 100.000 νέες διαγνώσεις και 1000 θανάτους ανά ημέρα. Η μεγάλη ένταση του δεύτερου κύματος έχει προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία καθότι υπήρχαν ενδείξεις ότι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού είχε ήδη μολυνθεί κατά την διάρκεια του πρώτου κύματος.

Συγκεκριμένα, οροεπιδημιολογικές μελέτες μέτρησαν ότι σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες το ποσοστό αντισωμάτων κυμαίνεται από 20 μέχρι και 50%, συνεπώς αναμενόταν ότι το δεύτερο κύμα θα είχε μικρότερη ένταση. Η ανησυχία για την ένταση του δεύτερου κύματος έγκειται στο γεγονός ότι το δεύτερο κύμα καθαυτό θα μπορούσε να οφείλεται στην έλευση κάποιου μεταλλαγμένου στελέχους που είτε έχει μικρό ποσοστό διασταυρούμενης ανοσίας με τα στελέχη που προκάλεσαν το πρώτο κύμα είτε έχει αυξημένη μεταδοτικότητα όπως το βρετανικό στέλεχος. Από τις 24 Μαρτίου έχει αναφερθεί στην περιοχή Maharashtra της Ινδίας ότι το 20% των στελεχών, για τα οποία έχει διαβαστεί το γονιδίωμα, ανήκουν στον κλάδο Β.1.617. Το Β.1.617 αναφέρεται ως «διπλά-μεταλλαγμένο» στέλεχος διότι φέρει 2 μεταλλάξεις στην περιοχή της ακίδας, την E484Q και την L254R που θεωρούνται πιθανώς σημαντικές καθότι σε πειράματα φαίνεται ότι έχουν ως αποτέλεσμα την μειωμένη δράση κάποιων εξουδετερωτικών αντισωμάτων. Να σημειωθεί ότι στην θέση 484 της πρωτεΐνης της ακίδας στο νοτιοαφρικάνικο και στο βραζιλιάνικο στέλεχος έχει καταγραφεί μετάλλαξη (η E484K) που σχετίζεται με ανοσολογική διαφυγή.

Λόγω του μεγάλου ποσοστού λοιμώξεων με το συγκεκριμένο στέλεχος στην Ινδία, αρκετοί αναφέρονται σε αυτό ως το Ινδικό στέλεχος, αλλά δεν γνωρίζουμε αν όντως η χώρα προέλευσής του ήταν η Ινδία. Η πιο παλιά αλληλουχία του συγκεκριμένου στελέχους που έχει διαβαστεί ανάγεται στις 5 Οκτωβρίου του προηγούμενου έτους και έχει απομονωθεί στο Ηνωμένου Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στις 22 και 23 Φεβρουαρίου αντίστοιχα. Ο ρόλος του συγκεκριμένου στελέχους στην έλευση του δεύτερου κύματος στην Ινδία είναι ακόμα υπό διερεύνηση. Στην περιοχή Maharashtra η συχνότητα του συγκεκριμένου στελέχους έχει ξεπεράσει το 60% των νέων διαγνώσεων, αλλά αυτό δεν έχει ακόμα καταγραφεί σε άλλες περιοχές της Ινδίας που επίσης έχουν μεγάλη αύξηση στις νέες διαγνώσεις, συνεπώς είναι εξαιρετικά πρώιμο να συμπεράνουμε αν το στέλεχος αυτό έχει παρόμοια δυναμική με το «βρετανικό» στέλεχος.

 

Ενημέρωση για το νέο αντιικό φάρμακο κατά της νόσου Covid-19

Η MSD και η Ridgeback Biotherapeutics εξέδωσαν στις 15 Απριλίου ενημέρωση σχετικά με το πρόγραμμα κλινικής ανάπτυξης του molnupiravir (MK-4482 / EIDD-2801), ενός υπό έρευνα, από του στόματος χορηγούμενου αντιικού υποψήφιου  φαρμάκου έναντι ήπιας ή μέτριας νόσησης από COVID-19.

Βάσει των δεδομένων της προσχεδιασμένης  ενδιάμεσης ανάλυσης του πρώτου μέρους μελέτης φάσης 2/3  για την αναζήτηση της κατάλληλης δοσολογίας και  προηγούμενα αποτελέσματα μελέτης φάσης 2, αξιολογήθηκε η χορήγηση του υπό έρευνα molnupiravir (δύο φορές τη μέρα για 5 ημέρες) σε εξω- και ενδο- νοσοκομειακούς ασθενείς (MOVe-OUT) (MOVe-IN) με COVID-19 σε διαφορετικά δοσολογικά σχήματα σε σύγκριση με τη χορήγηση εικονικού φαρμάκου και αποφασίσθηκε η συνέχιση  του δεύτερου τμήματος της μελέτης MOVe-OUT Φάσης 3  σε εξωνοσοκομειακούς ασθενείς με COVID- 19, αξιολογώντας τη δόση των 800 mg molnupiravir δύο φορές την ημέρα. Τα δεδομένα από τη μελέτη MOVe-IN δείχνουν ότι το molnupiravir δεν είναι πιθανό να επιδείξει κλινικό όφελος σε ενδονοσοκομειακούς ασθενείς, οι οποίοι κατά βάση είχαν μεγαλύτερη διάρκεια συμπτωμάτων πριν από την εισαγωγή τους στη μελέτη. Ως εκ τούτου, έχει ληφθεί η απόφαση να μην συνεχισθεί η μελέτη για ενδονοσοκομειακούς ασθενείς στη Φάση 3.

«Συνεχίζουμε να σημειώνουμε πρόοδο στην κλινική ανάπτυξη του υπό έρευνα αντιιικού φαρμάκου molnupiravir. Τα δεδομένα από τη διερεύνηση της δοσολογίας αυτών των μελετών είναι σε αντιστοιχία με τον μηχανισμό δράσης και παρέχουν σημαντικά δεδομένα για τη δυναμική του αντιιικού φαρμάκου στη δόση των 800mg », δήλωσε ο Dr. Roy Baynes, Αντιπρόεδρος (Senior Vice President), Επικεφαλής του παγκόσμιου Προγράμματος Κλινικής Ανάπτυξης και  Επικεφαλής του Ιατρικού Τμήματος της MSD Research Laboratories. «Με βάση τα ευρήματα αυτής της μελέτης προχωρούμε στο κλινικό πρόγραμμα Φάσης 3 σε εξωνοσοκομειακούς ασθενείς, αξιοποιώντας στρατηγικά το μεγάλο δίκτυο κλινικών κέντρων μας για την ένταξη κατάλληλων ασθενών παγκοσμίως».

«Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι το υπό έρευνα molnupiravir συνεχίζει να είναι μια πολλά υποσχόμενη πιθανή θεραπεία για εξωνοσοκομειακούς ασθενείς με COVID-19», δήλωσε ο Wendy Holman, Διευθύνων Σύμβουλος της Ridgeback Biotherapeutics. «Τα δεδομένα από τη μελέτη της Ridgeback Bio, EIDD-2801-2003 (MK-4482-006), σε συνδυασμό με τη μελέτη MK-4482-002 της MSD, παρέχουν αδιαμφισβήτητα στοιχεία για την αντιική δραστηριότητα του υπό έρευνα molnupiravir. Αναμένουμε με θετική προσδοκία  την έναρξη και ολοκλήρωση της φάσης 3 της μελέτης MOVe-OUT».

Τα τελικά δεδομένα από το τμήμα Φάσης 3 (Μέρος 2) της μελέτης MOVe-OUT εκτιμάται ότι θα είναι διαθέσιμα τον Σεπτέμβριο / Οκτώβριο του 2021. Η MSD αναμένει επί του παρόντος ότι, εν αναμονή ευνοϊκών αποτελεσμάτων από τη μελέτη  MOVe-OUT, η ταχύτερη δυνατή υποβολή για την Άδεια Χρήσης Έκτακτης Εισαγωγής του molnupiravir θα είναι το δεύτερο εξάμηνο του 2021. Η MSD και η Ridgeback Biotherapeutics σκοπεύουν να μοιραστούν περαιτέρω ευρήματα από το τρέχον πρόγραμμα ανάπτυξης του υπό έρευνα molnupiravir με τους ρυθμιστικούς οργανισμούς, μόλις είναι διαθέσιμα.

Επιπλέον, η MSD σκοπεύει να ξεκινήσει ένα κλινικό πρόγραμμα για την αξιολόγηση του υπό έρευνα molnupiravir για «προφύλαξη μετά την έκθεση» το δεύτερο εξάμηνο του 2021.

Η MSD έχει πραγματοποιήσει ένα ολοκληρωμένο μη κλινικό πρόγραμμα για τον χαρακτηρισμό του προφίλ ασφάλειας του υπό έρευνα molnupiravir. Αυτό το πρόγραμμα περιελάμβανε προσδιορισμούς όπως το Big Blue και το PIG-a που έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν ένα ισχυρό μέτρο της ικανότητας ενός φαρμάκου ή μιας χημικής ιδιότητας να προκαλεί μεταλλάξεις in vivo. Στα ζώα χορηγήθηκε molnupiravir για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και σε υψηλότερες δόσεις (mg / Kg) από αυτά που χρησιμοποιήθηκαν σε μελέτες σε ανθρώπους. Το σύνολο των δεδομένων από αυτές τις μελέτες υποδεικνύει ότι το molnupiravir δεν είναι μεταλλαξιογόνος ή γονοτοξική στα in vivo συστήματα θηλαστικών. Επίσης στις κλινικές μελέτες σε ανθρώπους δεν υπήρξαν σχετιζόμενες με το φάρμακο ανεπιθύμητες ενέργειες που να οδήγησαν σε διακοπή της συμμετοχής στη μελέτη ανθρώπων που ελάμβαναν molnupiravir.

Σχετικά με το Molnupiravir

Το Molnupiravir (EIDD-2801 / MK-4482) είναι μια υπο-διερεύνηση, χορηγούμενη από του στόματος μορφή ενός ισχυρού αναλόγου ριβονουκλεοσιδίου που αναστέλλει την αντιγραφή πολλαπλών ιών RNA συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2, του αιτιολογικού παράγοντα του COVID-19. Το molnupiravir έχει αποδειχθεί ότι είναι ενεργό σε διάφορα προκλινικά μοντέλα του SARS-CoV-2, όπως για την προφύλαξη, τη θεραπεία και την πρόληψη της μετάδοσης, καθώς επίσης και για τους ιούς SARS-CoV-1 και MERS. Το Molnupiravir εφευρέθηκε στο Drug Innovations στο Emory (DRIVE), LLC, μια μη κερδοσκοπική εταιρεία βιοτεχνολογίας που ανήκει εξ ολοκλήρου στο Πανεπιστήμιο Emory.

Σταθερά πάνω από 800 οι διασωληνωμένοι

Οι υπεύθυνοι του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ανακοίνωσαν για χθες Τετάρτη 21 Απριλίου 3.015 νέες λοιμώξεις COVID-19. Στο χθεσινό επιδημιολογικό δελτίο περιλαμβάνονται συνολικά 1.753 λοιμώξεις, οι οποίες εντοπίστηκαν  από 9.753 επιβεβαιωτικές εξετάσεις θετικών self tests . Από τα κρούσματα που ανακοινώθηκαν χθες από τον ΕΟΔΥ, 1.418 εντοπίζονται στην Αττική, 442 στη Θεσσαλονίκη και 101 στη Λάρισα. Ο αριθμός των ασθενών που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 831 (το 62,1% είναι άνδρες). Η διάμεση ηλικία τους είναι 68 έτη. To 85,7% έχει υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω. Οι εισαγωγές νέων ασθενών Covid-19 στα νοσοκομεία της επικράτειας είναι 556 (ημερήσια μεταβολή +36,95%). Ο μέσος όρος εισαγωγών του επταημέρου είναι 501 ασθενείς. Οι νέοι θάνατοι ασθενών με COVID-19 είναι 86, ενώ από την έναρξη της επιδημίας έχουν καταγραφεί συνολικά 9.713 θάνατοι. Το 95,5% είχε υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω.

Την εβδομάδα 12-18 Απριλίου το ποσοστό θετικότητας ήταν 4.98% σε σύνολο 115.934 RT-PCR και 264.251 Rapid Ag τεστ.

Self Tests: Προβλήματα και καθυστερήσεις με την παράδοση στα φαρμακεία

Ερώτηση σχετικά με τα προβλήματα και τις καθυστερήσεις με την παράδοση των self tests στα φαρμακεία υπέβαλε προς τον υπουργό Υγείας ο βουλευτής με το Κίνημα Αλλαγής, Ανδρέας Πουλάς. Αναφορικά με την προμήθεια των self tests, στο κείμενο της ερώτησης σημειώνονται μεταξύ άλλων τα εξής:  Μετά από την κήρυξη έκπτωτης εταιρείας η οποία θα προμήθευε την αγορά με 3 εκατομύρια self tests, μία άλλη εταιρεία που συμμετείχε στον δεύτερο διαγωνισμό φαίνεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να αδυνατεί να παραδώσει τις ποσότητες που της αναλογούν. Ειδικότερα, όπως είναι γνωστό έγιναν δύο διαγωνισμοί για την προμήθεια των αυτοδιαγνωστικών τεστ. Σύμφωνα με πληροφορίες στον πρώτο, για τα 10 εκατομμύρια self tests, έχουν παραδοθεί ήδη τα 7 εκατομμύρια μέσα στις 7 πρώτες ημέρες από την υπογραφή, όπως προέβλεπε η σύμβαση, ενώ στον «αέρα» βρίσκονται τα 3 εκατομμύρια από την εταιρεία που το Σάββατο κηρύχθηκε έκπτωτη.

Στο δεύτερο διαγωνισμό για άλλα 10 εκατομμύρια κομμάτια που έγινε στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας και για τον οποίο δεν έχει υπογραφεί ακόμα η σύμβαση, τα 2,5 εκατομμύρια τεστ κατοχυρώθηκαν σε εταιρεία που όπως όλα δείχνουν, είναι σε θέση να παραδώσει μέσα σε μια εβδομάδα. Αλλά τα υπόλοιπα 7,5 εκατομμύρια κατοχυρώθηκαν σύμφωνα με δημοσιεύματα σε εταιρεία που μάλλον δεν μπορεί να εκπληρώσει την άμεση χρονική παράδοση των 7 ημερών. Ο Υπουργός  ερωτάται εάν θα φτάσουν έγκαιρα οι ποσότητες των self test στα φαρμακεία σύμφωνα με αρχικό χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει η κυβέρνηση και εάν είναι στις προθέσεις της η διένεργεια και τρίτου διαγωνισμού για την προμήθεια τους.

Αgata Jakoncic: Η Ελλάδα πρέπει να επιλέξει τη στάση της απέναντι στην καινοτομία

Για το σημαντικό ρόλο της καινοτομίας στην Εθνική στρατηγική για την Υγεία και την Ανάπτυξη μίλησε η Πρόεδρος του PhRMA Innovation Forum Greece (PIF) και Managing Director, MSD Eλλάδας, Κύπρου & Μάλτας Αgata Jakoncic, στην ψηφιακή εκδήλωση του 5ου Συνεδρίου για την Καινοτομία στην Υγεία υπό το τίτλο «The Pandemic as the Catalyst for Healthcare»  «Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι που πρέπει να επιλέξει τη στάση της απέναντι στη καινοτομία. Το PhRMA Innovation Forum  στην Ελλάδα, το οποίο εκπροσωπώ και ως Πρόεδρος, έχει εκδηλώσει έμπρακτα την πρόθεση του να υπάρχει συνεργασία μεταξύ Κυβέρνησης και φαρμακευτικής βιομηχανίας μέσα από ένα τριετές Σχέδιο φαρμακευτικής πολιτικής – μία πρωτοβουλία που στηρίζει το όραμα για ένα καινοτόμο σύστημα υγείας που θα προσφέρει ισότιμη και ανεμπόδιστη πρόσβαση στους ασθενείς. Η χρονική συγκυρία για την ανάπτυξη μιας Εθνικής Στρατηγικής για την Καινοτομία στην Ελλάδα έχει έρθει και η συνεργασία όλων των αρμόδιων φορέων είναι απαραίτητη για την επιτυχία αυτού του οράματος», δήλωσε η κ. Jakoncic. Το PhRMA Innovation Forum (PIF) στην Ελλάδα έχει καταθέσει τις προτάσεις του για την ενσωμάτωση και επικέντρωση στην καινοτομία την επόμενη μέρα της πανδημίας, με επίκεντρο ένα απλό και διαφανές σύστημα τιμολόγησης, επιτάχυνση της διαδικασίας αξιολόγησης νέων τεχνολογιών, έμφαση στην κλινική και βιοϊατρική έρευνα, αποδοτική χρήση των πόρων και την έμφαση στην ψηφιοποίηση του συστήματος υγείας.  «Η κυβέρνηση έχει ήδη κάνει θετικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε η κα. Jakoncic, με τη δημιουργία του κονδυλίου για την πρόληψη, τη δυνατότητα συμψηφισμού του clawback με επενδύσεις στην κλινική έρευνα, την ψηφιακή τεχνολογία και το πλάνο των επενδύσεων στην ψηφιακή υγεία & RWE μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης, μεταξύ άλλων.

Ωστόσο μέτρα και πολιτικές συγκράτησης κόστους όπως η αναδιανομή του clawback, οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες αξιολόγησης και διαπραγμάτευσης των τιμών των φαρμάκων δεν κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση ενώ καθυστερούν δομικές μεταρρυθμίσεις όπως η δημιουργία μητρώων ασθενών.

Πόσο διαρκεί η προστασία από τα εμβόλια κατά του Sars-Cov-2

Με βάση τα δεδομένα από κλινικές μελέτες των εμβολίων Pfizer, Moderna και Johnson & Johnson η προστασία των εμβολίων είναι τουλάχιστον τρεις μήνες.  Στην πραγματικότητα αυτό το χρονικό διάστημα αναμένεται να είναι πολύ μεγαλύτερο, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές το πόσο θα είναι αυτό, καθώς ποικίλλει από άνθρωπο σε άνθρωπο ανάλογα με την ανοσολογική απόκριση στο εμβόλιο. Υποθετικά, η ανοσία που παρέχουν τα εμβόλια θα είναι τουλάχιστον έξι με οκτώ μήνες, ενώ αν η ανοσία έναντι του SARS-CoV-2 είναι παρόμοια με άλλων κορωνοϊών, όπως το κοινό κρυολόγημα, τότε η προστασία μπορεί να επαρκεί και για ένα ή και δύο έτη πριν χρειαστεί κάποια δόση ενίσχυσης. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Πάνος Μαλανδράκης, Γιάννης Ντάνασης, και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα. Σε ασθενείς που νόσησαν με λοίμωξη COVID-19 η ανοσία ήταν επαρκής για παραπάνω από οκτώ μήνες, βέβαια η ανταπόκριση στο εμβόλιο αναμένεται να είναι διαφορετική σε σχέση με τη φυσική ανοσία της λοίμωξης. Οι ασθενείς που νόσησαν βαρύτερα έχουν ισχυρότερη ανοσιακή απάντηση σε σχέση με όσους νόσησαν πιο ήπια. Το παράδοξο είναι ότι επειδή η ανοσία που επάγει το εμβόλιο προσομοιάζει με την ανοσία που επετεύχθη με σοβαρότερη μορφή της λοίμωξης, είναι πιθανό πολλοί εμβολιασμένοι να έχουν καλύτερη ανοσία από τους περισσότερους που νόσησαν. Παρόλα αυτά, τα αντισώματα σταδιακά θα πέσουν, και όταν φτάσουν ένα ουδό ασφαλείας το άτομο θα είναι ξανά επίνοσο, βέβαια είναι πιθανό η λοίμωξη να είναι πιο ήπια. Τα Β κύτταρα μνήμης που παραμένουν στον οργανισμό μπορούν δυνητικά να ξαναπαράγουν αντισώματα όταν εκτεθούν στον ιό, και να προσαρμοστούν γρήγορα σε ένα διαφορετικό στέλεχος του ιού, εξασφαλίζοντας έτσι μία παρατεταμένη «ασφάλεια» τουλάχιστον από τη σοβαρότερη μορφή της νόσου.

Οι ειδικοί προσπαθούν να εντοπίσουν τον οδό κάτω από τον οποίο τα αντισώματα δεν θα είναι πλέον προστατευτικά και θα είναι απαραίτητες δόσεις ενίσχυσης.  Οι εταιρείες Pfizer και Moderna έχουν σχεδιάσει κλινικές μελέτες για να καθορίσουν πόσο θα παρατείνει την ανοσία μία δόση ενίσχυσης και κατά πόσο τα εμβόλια τους είναι αποτελεσματικά έναντι των νέων στελεχών, ενώ το εμβόλιο της εταιρείας Johnson & Johnson δοκιμάζεται και σε δύο δόσεις. Προς το παρόν τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά έναντι των περισσότερων μεταλλάξεων του ιού, αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει αν ο ιός συνεχίζει να μεταλλάσσεται. Το σημαντικότερο είναι ο γρήγορος εμβολιασμός του πληθυσμού, γιατί όσο ο ιός «κυκλοφορεί» περισσότερο, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να μεταλλαχθεί σε ανθεκτικότερα στελέχη.

Αυξημένη επίπτωση του συνδρόμου Guillain-Barre σε ασθενείς με Covid-19

Στο περιοδικό European Journal of Neurology έγινε αποδεκτή μια συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και μετά-ανάλυση των σχετικών μελετών, με στόχο τη διερεύνηση της συσχέτισης της νόσου COVID-19 με την οξεία φλεγμονώδη πολυριζονευροπάθεια (σύνδρομο Guillain-Barre, GBS), την πρόγνωση του GBS σε έδαφος νόσου COVID-19 και την αποτελεσματικότητά της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής σε ασθενείς με GBS & νόσο COVID-19. Στην εργασία αυτή συμμετείχαν ως συγγραφείς ο Γεώργιος Τσιβγούλης, Καθηγητής Νευρολογίας ΕΚΠΑ, ο  Σωτήριος Τσιόδρας, Καθηγητής Λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ, ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Καθηγητής Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ, η Ανδρονίκη Νάσκα, Καθηγήτριας Υγιεινής και Επιδημιολογίας ΕΚΠΑ, ο Παναγιώτης Κοκότης, Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας-Νευροφυσιολογίας ΕΚΠΑ και ο Ιωάννης Μιχόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ. Τη δημοσίευση αυτή σχολιάζουν ο Καθηγητής Γεώργιος Τσιβγούλης, η Νευρολόγος Λίνα Παλαιοδήμου και η Νευρολόγος Μαριάννα Στεφάνου.

Σχετικά με τις κλινικές εκδηλώσεις του GBS στους ασθενείς με COVID-19, η προσβολή του οσφρητικού νεύρου, αλλά και άλλων κρανιακών νεύρων ήταν αρκετά συχνή, σε ποσοστό 41% και 43% αντίστοιχα. Επιπλέον, ο απομυελινωτικός υπότυπος του συνδρόμου επικρατούσε στους ασθενείς με COVID-19 (73%) και μάλιστα ήταν 3 φορές συχνότερος στους ασθενείς με COVID-19 σε σύγκριση με τους ασθενείς που παρουσίασαν GBS χωρίς να έχουν λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2 .Το εύρημα αυτό πιθανά υποδηλώνει μία ανοσολογικής αρχής συσχέτιση της νόσου COVID-19 με το GBS, ενώ η περίπτωση άμεσης προσβολής του περιφερικού νευρικού συστήματος από τον ιό SARS-CoV-2 φαίνεται πιο απομακρυσμένη.

Συμπερασματικά, η επίπτωση του GBS σε ασθενείς με νόσο COVID-19 φαίνεται να είναι σχεδόν οκταπλάσια σε σχέση με δεδομένα από προηγούμενες μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες που αφορούν το γενικό πληθυσμό προ της πανδημίας COVID-19. Για το λόγο αυτό, οι θεράποντες ιατροί θα πρέπει να γνωρίζουν αυτή την επιπλοκή, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της, καθώς φαίνεται ότι έχει παρόμοια ανταπόκριση στη θεραπεία και ανάλογη πρόγνωση με το GBS πριν από την εποχή της πανδημίας με τον ιό SARS-CoV-2.

Ιός Τσαπάρε: Μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο

Σε σχετική παρουσίαση στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανική Εταιρείας Τροπικής Ιατρικής και Υγιεινής , οι επιστήμονες του Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων των ΗΠΑ(CDC), ανακοίνωσαν ότι επιβεβαιώνεται για πρώτη φορά, ότι  ένας σπάνιος θανατηφόρος ιός που προέρχεται από ζώα, ο ιός Τσαπάρε, μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο Τσαπάρε,  πρωτοεμφανίστηκε στην ομώνυμη επαρχία της Βολιβίας το 2004 και στη συνέχεια σχεδόν εξαφανίστηκε. Φαίνεται  ότι χρησιμοποιεί ως ξενιστή τους αρουραίους, από τους οποίους πιθανώς μεταδόθηκε στους ανθρώπους και προκαλεί αιμορραγικό πυρετό όπως ο ιός Έμπολα στην Αφρική, πόνους στην κοιλιά και πίσω από τα μάτια, εμετούς, αιμορραγία στα ούλα, δερματικά εξανθήματα κ.α. Δεν υπάρχει καμία θεραπεία μέχρι στιγμής για τον ιό, ο οποίος εμφανίζει μεγάλες ομοιότητες με τον ιό του δάγκειου πυρετού. Έως το 2019 είχε υπάρξει μόνο μια επιβεβαιωμένη περίπτωση του ιού Τσαπάρε σε άνθρωπο, αλλά πέρυσι τουλάχιστον πέντε ακόμη άνθρωποι μολύνθηκαν από αυτόν, σύμφωνα με τα νέα ιατρικά δεδομένα που έρχονται τώρα στο φως. Ο ιός εξαπλώθηκε μεταξύ των ανθρώπων μέσω σωματικών υγρών σε μια περιοχή κοντά στην πρωτεύουσα της Βολιβίας Λα Παζ, σκοτώνοντας τρεις ασθενείς. Φέτος δεν έχει καταγραφεί κάποιο επιδημικό ξέσπασμα, ενώ -σύμφωνα με τους ιολόγους- ακόμη κι αν αυτό συμβεί στο μέλλον, είναι απίθανο να προκληθεί πανδημία. Από την άλλη, συντρέχουν ορισμένοι λόγοι ανησυχίας, καθώς, σύμφωνα με τα CDC, τα τρία από τα πέντε επιβεβαιωμένα κρούσματα του 2019 ήταν υγειονομικό προσωπικό, γιατροί και νοσηλευτές, που κόλλησαν τον ιό από μολυσμένους ασθενείς.

Ευρωκλινική: Πρωτοποριακή επέμβαση σπονδυλοδεσίας

Στην Ευρωκλινική Αθηνών πραγματοποιήθηκε η πρώτη ενδοσκοπική σπονδυλοδεσία σε ασθενή 54 ετών με πρόβλημα σπονδυλολίσθησης Ο3-Ο4 και αδυναμία αριστερού τετρακεφάλου. Η επέμβαση, η οποία αποτελεί ό,τι πιο σύγχρονο στη χειρουργική σπονδυλικής στήλης, πραγματοποιήθηκε από τον Δημήτριο Παπαγεωργίου, Διευθυντή Νευροχειρουργό, Υπεύθυνο Τμήματος Ελάχιστα Επεμβατικής Νευροχειρουργικής Ευρωκλινικής Αθηνών με τον ασθενή να παίρνει εξιτήριο και να φεύγει περιπατητικός την επόμενη ημέρα του χειρουργείου.

Η συγκεκριμένη τεχνική αποτελεί το gold standard της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής για επεμβάσεις σπονδυλοδεσίας, καθώς η επέμβαση πραγματοποιείται με τη χρήση ενός ενδοσκοπίου και μέσω δερματικών τομών της τάξεως του ενός εκατοστού. Σε αντίθεση με τις έως τώρα «ανοιχτές» τεχνικές σπονδυλοδεσίας, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα σημαντική απώλεια αίματος, μεγάλο χρόνο νοσηλείας και αποκατάστασης, καθώς και πιθανότητες επιπλοκών, η χρήση του ενδοσκοπίου προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα για τον ασθενή.

Μέσω του ενδοσκοπίου επιτυγχάνεται η διατήρηση της ακεραιότητας των παρασπονδυλίων μυών και της φυσιολογικής ανατομίας, ο ασθενής δεν χάνει αίμα κατά την διάρκεια του χειρουργείου, κινητοποιείται την ίδια ημέρα, μπορεί να εξέλθει από την κλινική την επομένη του χειρουργείου και ο χρόνος αποκατάστασης είναι σημαντικά μικρότερος έναντι των υπολοίπων τεχνικών. Επίσης, λόγω του ελάχιστα επεμβατικού της μεθόδου, ο κίνδυνος επιπλοκών είναι μηδαμινός και η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς ηλικιακό περιορισμό.

Ο Διευθυντής Νευροχειρουργός, Δημήτριος Παπαγεωργίου, ανέφερε σχετικά: «Η ενδοσκοπική σπονδυλοδεσία αποτελεί την τεχνική εκλογής στα σημαντικότερα Κέντρα Νευροχειρουργικής του εξωτερικού, καθώς μπορούμε να στοχεύσουμε ακριβώς στο πρόβλημα του ασθενούς, διορθώνοντάς το, χωρίς να προκαλέσουμε βλάβες στους γύρω φυσιολογικούς ιστούς, μειώνοντας έτσι δραστικά τον χρόνο αποκατάστασής του και τον κίνδυνο επιπλοκών».

Γαλλία: Δοκιμές ψηφιακού ταξιδιωτικού πιστοποιητικού εμβολιασμού

Στη Γαλλία άρχισαν ήδη οι δοκιμές ενός ψηφιακού ταξιδιωτικού πιστοποιητικού εμβολιασμού στο πλαίσιο του πανευρωπαϊκού πράσινου διαβατηρίου, που όπως ελπίζει η Κομισιόν θα βοηθήσει στην πιο ελεύθερη μετακίνηση των ευρωπαίων πολιτών. Η αναβαθμισμένη εφαρμογή  TousAntiCovid, που πλέον αποθηκεύει αρνητικά αποτελέσματα από τεστ κορονοϊού στα κινητά ταξιδιωτών, δοκιμάζεται εδώ και δύο μέρες σε πτήσεις προς την Κορσική και άλλες υπερπόντιες κτήσεις της χώρας. Από τις 29 Απριλίου οι δοκιμές αυτές θα περιλαμβάνουν και πιστοποιητικά εμβολιασμού, δήλωσαν αξιωματούχοι στη γαλλική εφημερίδα Le Monde και το σύστημα μπορεί κάποια στιγμή να εφαρμοστεί και για την προσέλευση πολιτών σε φεστιβάλ, συναυλίες, εμπορικές εκθέσεις, αλλά όχι σε εστιατόρια και μπαρ.