Μετάλλαξη Έψιλον: Κατανόηση του μηχανισμού

Πολύ πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε αρχές Ιουλίου 2021 από Αμερικάνους και Ελβετούς επιστήμονες ρίχνει φως στον μηχανισμό με τον οποίο μεταλλάξεις του ιού SARS-COV-2 μπορούν να αποφεύγουν τα υπάρχοντα εμβόλια. Ο Καθηγητής Οργανικής Χημείας-Φαρμακοχημείας του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ, Γιώργος Κόκοτος, αναφέρει ότι  αποκαλύπτεται ένας πρωτοφανής μηχανισμός σε μοριακό επίπεδο με τον οποίο ο ιός μπορεί να διαφεύγει των υπαρχόντων εμβολίων και ο οποίος σχετίζεται με μεταλλάξεις αμινοξέων της πρωτεΐνης ακίδας (spike protein) του ιού. Οι μεταλλάξεις αυτές ανακαλύφθηκαν σε στέλεχος του ιού που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Καλιφόρνια, και ονομάζεται μετάλλαξη έψιλον.

Στη μετάλλαξη έψιλον τρία αμινοξέα της πρωτεΐνης ακίδας αντικαθίστανται από διαφορετικά αμινοξέα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή της δομής της πρωτεΐνης στον χώρο, γεγονός που εμποδίζει πλέον τα αντισώματα να αναγνωρίσουν την πρωτεΐνη. Τελική συνέπεια είναι να μετριάζεται η εξουδετερωτική ισχύς που έχουν τα αντισώματα που έχουν προέλθει είτε από τον εβολιασμό είτε από προηγούμενη λοίμωξη με τον ιό. Τέτοιες μεταλλάξεις έχουν τη δυνατότητα να αποφεύγουν και ειδικά μονοκλωνικά αντισώματα που χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη ως θεραπευτικά μέσα. Η αλλαγή της δομής της πρωτεΐνης ακίδας στη μετάλλαξη έψιλον διαπιστώθηκε με ηλεκτρονική κρυομικροσκοπία και επιβεβαιώθηκε ο σχηματισμός ενός νέου δισουλφιδικού δεσμού με φασματομετρία μάζας.

Η μετάλλαξη έψιλον χαρακτηρίζεται ως μετάλλαξη ανησυχίας. Εντοπίστηκε πρώτη φορά στην Καλιφόρνια από τα τέλη του 2020 (σήμερα έχουν εντοπιστεί περίπου 46.000 κρούματα στις ΗΠΑ) και έχει εξαπλωθεί σε 34 άλλες χώρες (σε μικρό αριθμό κρουσμάτων μέχρι στιγμής).

Η κατανόηση του μηχανισμού με τον οποίο μεταλλάξεις έχουν τη δυνάτητα να μετριάζουν λίγο ή πολύ την προστατευτική δράση των αντισωμάτων προβάλλει και υπογραμίζει την αναγκαιότητα αφενός της συνεχούς εγρήγορσης για την νόσο COVID-19 και αφετέρου της ανάπτυξης φαρμάκου που θα αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τη νόσο σκοτώνοντας τον ιό στο αρχικό του στάδιο.

Eξουδετερωτικά αντισώματα έναντι του μεταλλαγμένου στελέχους Δέλτα

Πρόσφατη δημοσίευση στο New England Journal of Medicine αναφέρεται στην παραγωγή εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι των μεταλλάξεων B.1.617.1 (κάπα) και B.1.617.2 (δέλτα) του SARS-CoV-2 σε εμβολιασμένους και σε άτομα που νόσησαν από τον κορονοϊό. Οι παραπάνω παραλλαγές του ιού εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στην Ινδία και εξαπλώθηκαν γρήγορα σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο. Αυτές οι παραλλαγές περιέχουν μεταλλάξεις εντός της πρωτεΐνης ακίδας και βρίσκονται σε θέσεις που αναγνωρίζονται από αντισώματα με ισχυρή εξουδετερωτική ικανότητα. Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Ευάγγελος Τέρπος και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα σημαντικότερα αποτελέσματα της μελέτης.

Τα εξουδετερωτικά αντισώματα έναντι του κλασσικού στελέχους της Wuhan (WA1/2020) καθώς και έναντι μεταλλαγμένου στελέχους Δέλτα του ιού μετρήθηκαν σε 24 άτομα που είχαν νοσήσει από Covid-19 (1-3 μήνες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων), και σε 25 άτομα που είχαν λάβει  mRNA εμβόλιο (15 είχαν λάβει το mRNA-1273 της Moderna, 35-51 ημέρες μετά τη δεύτερη δόση, και 10 είχαν λάβει το εμβόλιο BNT162b2 των Pfizer/BioNTech, 7-27 ημέρες μετά τη δεύτερη δόση).

Όλα τα δείγματα από εμβολιασμένα άτομα και αναρρώσαντες από COVID-19 εμφάνισαν λιγότερη εξουδετερωτική δραστικότητα έναντι των παραλλαγών Β.1.617.1 και Β.1.617.2 από ότι έναντι του αρχικού στελέχους WA1/2020. Ωστόσο κανένα από τα εμβολιασμένα άτομα δεν παρουσίασε έλλειψη εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι κάποιας παραλλαγής του ιού, κάτι που εμφανίστηκε σε 5 αναρρώσαντες από την COVID-19. Συνολικά, η μετάλλαξη Β.1.617.1 ήταν 6.8 φορές λιγότερο ευαίσθητη και η Β.1.617.2 ήταν 2.9 φορές λιγότερο ευαίσθητη, σε εξουδετέρωση από ορό από εμβολιασθέντες και άτομα που είχαν αναρρώσει από COVID-19, σε σχέση με το αρχικό στέλεχος του ιού WA1/2020. Παρά ταύτα, όλοι οι εμβολιασθέντες και περίπου το 80% όσων είχαν αναρρώσει από COVID-19 είχαν ανιχνεύσιμη εξουδετερωτική δραστηριότητα (πάνω από το όριο θετικότητος για τα εξουδετερωτικά αντισώματα) και για τις δύο ινδικές παραλλαγές του ιού, έως 3 μήνες μετά τη δεύτερη δόση εμβολίου ή τα πρώτα συμπτώματα της COVID-19, αντίστοιχα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι η προστατευτική ανοσία που παρέχεται από τα εμβόλια mRNA διατηρείται σε υψηλό ποσοστά έναντι των ινδικών παραλλαγών του ιού Β.1.617.1 και Β.1.617.2. Έτσι επιβεβαιώνεται η σημασία που έχει ο εμβολιασμός ώστε να αντιμετωπίσουμε τη μετάλλαξη δέλτα που έχει αρχίζει να εμφανίζεται ήδη και στη χώρα μας.

 

 

Φαρμακεία: Δεκαπενθήμερο μειωμένων πωλήσεων

Μειωμένες ήταν οι πωλήσεις όλων των προϊόντων στα φαρμακεία λιανικής, σύμφωνα με τα IQVIA Weekly Data, την περίοδο 21/06-27/06. Ειδικότερα, οι κύριες προϊοντικές κατηγορίες που διακινούνται μέσω ιδιωτικών φαρμακείων κινήθηκαν σε πωλήσεις τεμαχίων, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020 (22/06-28/06) ως εξής:

  • Φάρμακα: -15,5% (-1,2 εκ. τμχ.)
  • Προϊόντα OTC: -8,6% (-142,7 εκ. τμχ.)
  • Καλλυντικά: -4,4% (-38,7 χιλ. τμχ.)
  • Προϊόντα διατροφής: -9,3% (-7 χιλ. τμχ.)
  • Προϊόντα φροντίδας ασθενών: +1,8% (+8,2 χιλ. τμχ.)

Ενδεικτικά, κάποιες από τις υποκατηγορίες με τη μεγαλύτερη μεταβολή σε σχέση με το 2020 είναι:

  • Στα Φάρμακα, η κατηγορία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, μειώνεται κατά 21,1% (-308,3 χιλ. τμχ.)
  • Στα Προϊόντα OTC, τα Παυσίπονα/ Αντιπυρετικά, μειώνονται κατά 26,4% (-155,3 χιλ. τμχ.)
  • Στα Καλλυντικά, τα Προϊόντα Προσωπικής Υγιεινής, μειώνονται κατά 20,6% (-25,8 χιλ. τμχ.)
  • Στα Προϊόντα διατροφής, οι Παιδικές Τροφές, μειώνονται κατά 7,3% (-4,1 χιλ. τμχ.)
  • Στα Προϊόντα Φροντίδας ασθενών, η κατηγορία των Διαγνωστικών Οργάνων, αυξάνεται κατά 34,6% (+29,3 χιλ. τμχ.)

 

Τα IQVIA Weekly Data συλλέγονται από 2000+ φαρμακεία, σε όλη την Ελλάδα, και αποτυπώνουν την αγορά σε 70 περιοχές.

 

Ο ΣΕΙΒ στηρίζει κάθε προσπάθεια εξυγίανσης στο χώρο της υγείας

Με αφορμή τα πρόσφατα δημοσιεύματα, για απάτη σε βάρος του ΕΟΠΥΥ, μέσω ψευδών συνταγών υγειονομικού υλικού, το Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ), δηλώνει ότι στηρίζει πλήρως οποιαδήποτε προσπάθεια εξυγίανσης στον χώρο της Υγείας.

Τονίζεται ότι ο ΣΕΙΒ έχει καθορίσει ένα σαφές και αυστηρότατο πλαίσιο λειτουργίας για τις εταιρείες μέλη του, με συγκεκριμένο Κώδικα Ηθικής και Επιχειρηματικής Δεοντολογίας, υπογεγραμμένο και δεσμευτικό από όλα του τα μέλη. Αντικειμενικός στόχος της ύπαρξης του Κώδικα, είναι η διασφάλιση του «ευ επιχειρείν» στο πλαίσιο της νομιμότητας και της υπεύθυνης επιχειρηματικής λειτουργίας. «Όλες μας οι δράσεις συγκλίνουν στη διασφάλιση της υγείας του γενικού πληθυσμού και στον τελικό ασθενή, στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Τούτο, αναδείχθηκε ιδιαιτέρως τους τελευταίους 15 μήνες, από την τεράστια προσπάθεια που κατέβαλε στο σύνολό του το προσωπικό των επιχειρήσεων του Συνδέσμου. Από τη συνεχή υποστήριξη λειτουργίας μηχανημάτων στις ΜΕΘ και τις άοκνες και φιλότιμες προσπάθειες των ειδικών  τεχνικών έως και την έγκαιρη τροφοδοσία με απαραίτητα υγειονομικά υλικά για  την ταχύτατη κάλυψη των αναγκών των Νοσοκομείων και την αντιμετώπιση της πανδημίας», τονίζεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση του συνδέσμου.

Σημειώνεται δε, ότι θέτει όλες του τις δυνάμεις στο πλευρό της Πολιτείας για την αντιμετώπιση των όποιων νοσηρών φαινομένων στον χώρο της Υγείας. «Εξάλλου είναι αποδεδειγμένα ‘ανοικτός’ σε οποιεσδήποτε εποικοδομητικές συζητήσεις με αρμόδιους φορείς και την Πολιτεία στη διαμόρφωση των πολιτικών υγείας και τον εξορθολογισμό του κανονιστικού πλαισίου του Συστήματος Υγείας στην Ελλάδα», καταλήγει η ανακοίνωση.

Επαναφορά των εργολάβων στις δομές του ΕΣΥ

Ερώτηση στη Βουλή για το θέμα της εργασιακής προοπτικής των συμβασιούχων ορισμένου χρόνου( ΣΟΧ) σε σίτιση, φύλαξη και καθαριότητα στις δημόσιες δομές υγείας, κατέθεσαν με πρωτοβουλία του τομεάρχη Υγείας Α. Ξανθού 46 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Ο Υπουργός υγείας ερωτάται εάν σκοπεύει να επαναφέρει το νομοθετικό πλαίσιο που επιτρέπει την κάλυψη των αναγκών του ΕΣΥ στους τομείς της καθαριότητας-σίτισης-φύλαξης μέσω ατομικών συμβάσεων εργασίας, εάν θα προχωρήσει η ανανέωση των συμβάσεων ορισμένου χρόνου που λήγουν τέλος του 2021 καθώς και πως αιτιολογείται η πολιτική απόφαση της επαναφοράς των εργολάβων στις δομές του ΕΣΥ, από τη στιγμή που θα παρέχουν ακριβότερες υπηρεσίες και με χειρότερους όρους εργασίας και αμοιβής για τους εργαζόμενους.

Επίσης εάν ισχύει ή όχι η αναγνώριση από την Πολιτεία της προσφοράς του προσωπικού του ΕΣΥ ( μονίμων και συμβασιούχων όλων των κατηγοριών ), ιδίως κατά την περίοδο της πανδημίας και εάν αναζητά ή όχι η κυβέρνηση μια ρύθμιση που θα δίνει εργασιακή προοπτική στους σημερινούς συμβασιούχους και θα καλύπτει με σταθερό και ποιοτικό τρόπο τις ανάγκες του ΕΣΥ.

Σύμφωνα με τους βουλευτές, η παραπάνω ερώτηση αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα μετά την πρόσφατη τροπολογία του Υπουργείου με βάση την οποία παρατείνονται αυτοδικαίως από τη λήξη τους και για ένα (1 ) έτος οι συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου που είχαν συναφθεί από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί το Υπουργείο Υγείας δεν φέρνει μια αντίστοιχη ρύθμιση για όλα τα νοσοκομεία του ΕΣΥ.

Έως και ένα έτος μπορούν να επιμένουν τα νευροψυχολογικά συμπτώματα της Covid-19

Μέχρι και έναν χρόνο παρατείνονται τα συμπτώματα της νόσου Covid-19 στο νευροψυχολογικό επίπεδο, με συμπτώματα όπως διαταραχές συγκέντρωσης, προβλήματα ύπνου, αίσθημα κόπωσης κ.ά. Τα συμππτώματα αυτά έχουν μεγάλη ποικιλομορφία, μπορεί να εμφανίζονται ακόμα και μετά από ήπια νόσηση, (και όχι μόνο μετά από νοσηλεία σε ΜΕΘ) και φαίνεται ότι αφορούν όλα τα συστήματα του οργανισμού.

Πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό Clinical Infectious Diseases ανέλυσε τα νευροψυχολογικά συμπτώματα της νόσου COVID-19. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα, Ελένη Κορομπόκη, Μαρία Γαβριατοπούλου και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ),  αναφέρουν ότι η μελέτη συμπεριέλαβε 96 ασθενείς με πρώτη εμφάνιση συμπτωμάτων COVID-19 μεταξύ 22 Φεβρουαρίου και 18 Απριλίου 2020, οι οποίοι είχαν συστηματική παρακολούθηση για 12 μήνες μετά την οξεία φάση της νόσου. Η μέση ηλικία ήταν τα 57 έτη και 55.2% ήταν γυναίκες. Όσον αφορά τη βαρύτητα της νόσου COVID-19, 5% είχαν κρίσιμη νόσο, 25% είχαν σοβαρής βαρύτητας νόσο,   55% των ασθενών είχαν ενδιάμεσης βαρύτητας νόσο, και 15% είχαν ήπια συμπτώματα. Στους 12 μήνες μετά την αρχική εκδήλωση της νόσου COVID-19 μόνο το 23% δεν ανέφερε απολύτως κανένα σύμπτωμα. Τα πιο συχνά αναφερόμενα συμπτώματα ήταν μειωμένη ικανότητα για άσκηση (56%), κόπωση (53%), δύσπνοια (37.5%), οι διαταραχές συγκέντρωσης (40%) και διαταραχές του ύπνου (26%). Οι γυναίκες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν συμπτώματα 12 μήνες μετά την οξεία φάση της νόσου COVID-19 σε σχέση με τους άντρες. Οι νεότεροι σε ηλικία ασθενείς, ανέφεραν συχνότερα δύσπνοια, διαταραχές ύπνου και διαταραχές συγκέντρωσης σε σχέση με τους ασθενείς άνω των 60 ετών. Ωστόσο η συχνότητα εμφάνισης παρατεινόμενων συμπτωμάτων δεν διέφερε στατιστικά σημαντικά μεταξύ των δύο ομάδων. Οι ερευνητές βρήκαν σημαντική διαφορά μεταξύ των ασθενών που είχαν θετικό τίτλο αντιπυρηνικών αντισωμάτων ≥1:160 έναντι όσων είχαν τίτλο <1:160. Ιδιαίτερα οι γυναίκες με τίτλο αντιπυρηνικών αντισωμάτων ≥1:160 είχαν σημαντικά υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης διαταραχών στη συγκέντρωση έναντι εκείνων που δεν είχαν καθώς και όσων εμφάνιζαν χρόνιο πόνο.

Μετά από 12 μήνες παρακολούθησης, οι ασθενείς με τουλάχιστον ένα αναφερόμενο σύμπτωμα παρατεινόμενης νόσου COVID είχαν σημαντική έκπτωση της σωματικής και ψυχικής υγείας σε σχέση με τους ασθενείς χωρίς συμπτώματα.  Επίσης οι ασθενείς που είχαν παρατεινόμενα συμπτώματα δε διέφεραν ως προς τον τίτλο αντισωμάτων έναντι του SARS-CoV-2  έναντι των ασθενών που δεν ανέφεραν συμπτώματα.

Πρόκειται για τη μελέτη με το μεγαλύτερο διάστημα παρακολούθησης μετά από την οξεία φάση της νόσου η οποία κατά τους συγγραφείς  δείχνει μια πιθανή συσχέτιση μεταξύ της παρατεινόμενης νόσου COVID-19 και υποκείμενης προδιάθεσης για αυτοάνοσες αντιδράσεις. Το εύρημα αυτό όμως χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση μιας και χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για την κατανόηση της παρατεταμένης νόσου COVID-19.