Νέα δεδομένα για την ανάπτυξη των κλινικών μελετών στην Ελλάδα

Ο Σύλλογος Αντιπροσώπων Φαρμακευτικών Ειδών και Ειδικοτήτων (Σ.Α.Φ.Ε.Ε.) διοργανώνει το 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλινικών Μελετών και Έρευνας, με στόχο την ανάδειξη αλλά και τη διεκδίκηση «πολιτικών» για την ανάπτυξη των Κλινικών Μελετών στη χώρα μας.

Με σεβασμό στις ανάγκες της περιόδου που διανύουμε και πρωταρχικό στόχο την προάσπιση της δημόσιας υγείας, το συνέδριο θα διεξαχθεί και φέτος διαδικτυακά την Πέμπτη, 18 Νοεμβρίου 2021 από τις 09:00 έως τις 17:00, με σημείο μετάδοσης την αίθουσα «ΠΑΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ», στην εταιρεία ΒΙΑΝΕΞ.

Το συνέδριο θα προσφωνήσει ο Δρ. Αντώνιος Αυγερινός, πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, γενικός διευθυντής του ΣΑΦΕΕ, διδάκτορας της Φαρμακευτικής, ενώ την έναρξη των εργασιών έχει κληθεί να κηρύξει η αναπληρωτής υπουργός Υγείας, κυρία Μίνα Γκάγκα.

Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, θα πραγματοποιηθούν:
Στρογγυλό Τραπέζι με θέμα «Κλινικές μελέτες για τη COVID -19» με προεδρεύοντα τον Πρύτανη του ΕΚΠΑ, Αθανάσιο-Μελέτιο Δημόπουλο.
Στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Ανάπτυξη των κλινικών μελετών στα νοσοκομεία – Ο ρόλος των ψηφιακών συστημάτων» με
συντονιστής τον Νικόλαο Τσώλη, επιστήμονα Πληροφορικής, Msc Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας ΕΣΥ, Bsc, Msc, Phd

Ακόμη, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ενότητα με θέμα «Η συμβολή των CROs και των φαρμακευτικών εταιρειών στην ανάπτυξη των κλινικών μελετών στην Ελλάδα» καθώς και
παρουσίαση, από τον γενικό διευθυντή του ΣΦΕΕ Μιχάλη Χειμώνα, της μελέτης που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος με θέμα «Πώς θα προσελκύσει κλινικές μελέτες η Ελλάδα».

Το συνέδριο απευθύνεται σε ερευνητές Επιστημών Υγείας, μέλη Επιστημονικών Εταιρειών, στελέχη Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων, CRO΄s, στελέχη του Υπουργείου Υγείας, του ΕΟΦ, των ΔΥΠΕ και Νοσοκομειακών Μονάδων, φαρμακοποιούς και Φοιτητές. Για περισσότερες πληροφορίες και online εγγραφή στο συνέδριο, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν το www.pc-clinicaltrials.com.

Η ανθρωπότητα θα μάθει να ζει με τη covid-19, όπως έμαθε να ζει με τη γρίπη

Τα δεδομένα της πρόσφατης δημοσίευσης του Arnold S Monto στην επιστημονική επιθεώρηση The New England Journal of Medicine, σχετικά με τη τις πραγματικές δυνατότητες και τη δυναμική της προστασίας που προσφέρουν τα εμβόλια έναντι του SARS-CoV-2, συνοψίζουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Γιάννης Ντάνασης, Πάνος Μαλανδράκης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ). Οι πρωταρχικές κλινικές μελέτες των εμβολίων mRNA έναντι του SARS-CoV-2 έδειξαν την υψηλή προστασία που προσφέρουν από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη νόσο COVID-19.. Όπως ήταν φυσιολογικό, αυτά τα αποτελέσματα αναπτέρωσαν τις ελπίδες ότι ο εμβολιασμός θα μπορεί να προλαμβάνει τη μετάδοση του SARS-CoV-2 από άτομο σε άτομο και έτσι η πανδημία να αρχίζει να φθίνει μέχρι να εξαλειφθεί πλήρως.

Ωστόσο, η εμφάνιση και η επικράτηση νέων στελεχών του SARS-CoV-2 με αυξημένο δυναμικό μετάδοσης, όπως το στέλεχος δέλτα, σε συνδυασμό με τη φθίνουσα ανοσία στη διάρκεια του χρόνου εξάλειψαν τις ιδιαίτερα ελπιδοφόρες προσεγγίσεις. Λαμβάνοντας υπόψη την πορεία της επιδημίας του SARS το 2002, η πανδημία COVID-19 θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ειδικά με την έγκριση των εμβολίων. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι η επιδημία SARS αφορούσε σαφώς πιο περιχαρακωμένες περιοχές με κυρίως τοπικές επιδημίες, αντί του πανδημικού χαρακτήρα της COVID-19.

Επομένως, ο Δρ Monto θεωρεί ότι το μοντέλο της γρίπης μπορεί να μας βοηθήσει καλύτερα ώστε να προβλέψουμε την πορεία της πανδημίας COVID-19 και του ρόλου των εμβολιασμών μακροπρόθεσμα. Ένα νέο στέλεχος γρίπης έχει το δυναμικό πανδημίας και μπορεί να επιβαρύνει το σύστημα υγείας σε βαθμό αντίστοιχο με τον SARS-CoV-2. Μετά την πάροδο μηνών και την παρέλευση αρκετών λοιμωδών κυμάτων, το νέο στέλεχος μπορεί να παραμείνει ως ένα νέο εποχικό στέλεχος που μπορεί να εμφανίσει αντιγονικές αλλαγές – βέβαια σε μικρότερο βαθμό συγκριτικά με τον SARS-CoV-2. Το νέο στέλεχος προστίθεται έτσι στα στελέχη της γρίπης που εμφανίζουν εποχική διακύμανση. Ο σκοπός του ετήσιου αντιγριπικού εμβολιασμού είναι να μειωθεί ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης και θανάτου από τη γρίπη και να προληφθούν κατά το δυνατό οι επιδημικές εξάρσεις.

Η πρόληψη της ήπιας νόσου δεν αποτελεί θεμελιώδη στόχο του αντιγριπικού εμβολιασμού. Η αναγκαιότητα του ετήσιου εμβολίου της γρίπης έγκειται στη μείωση της ανοσίας που προσφέρει το εμβόλιο με την πάροδο του χρόνου καθώς και στην ανάδυση νέων στελεχών της γρίπης κάθε έτος. Πλέον είναι αρκετά σίγουρο ότι θα χρειάζονται να χορηγούνται αναμνηστικές δόσεις του εμβολίου έναντι του SARS-CoV-2 σε αναλογία με τις αναμνηστικές δόσεις έναντι του ιού της γρίπης. Εκκρεμεί φυσικά να καθοριστεί με σαφήνεια το χρονικό μεσοδιάστημα των αναμνηστικών δόσεων COVID-19. Σημαντική πρόκληση αποτελεί επίσης η προσαρμογή των εμβολίων ανάλογα με τα επικρατούντα στελέχη του SARS-CoV-2 σε κάθε χρονική περίοδο, ώστε να διασφαλιστεί η υψηλή αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού. Συμπερασματικά, ο Δρ Monto καταλήγει ότι, παρόλο που δεν μπορούμε να προβλέψουμε με ακρίβεια την πορεία της πανδημίας, η ανθρωπότητα θα μάθει να ζει με τη COVID-19, όπως έμαθε να ζει με τη γρίπη.

Γιάννης Τούντας: Αναγκαία η αλλαγή προτύπου του συστήματος υγείας

Την ανάγκη αλλαγής προτύπου του συστήματος υγείας στη χώρα μας με αξιοκρατία γιατί ακόμα λειτουργούμε με ανορθολογισμό, τόνισε ο Ομότιμος Καθηγητής Προληπτικής και Κοινωνικής Ιατρικής ΕΚΠΑ, Γιάννης Τούντας, σε εκδήλωση με θέμα «Η Πολιτική Υγείας από τα Χρόνια των Μνημονίων στα Χρόνια της Πανδημίας» με την ευκαιρία της έκδοσης των βιβλίων του. Όπως ανέφερε, στη χώρα μας πρέπει να φτιαχτούν τα Δίκτυα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) και να αναπτυχθεί ο τομέας Δημόσιας Υγείας, ο οποίος περιλαμβάνει την πρόληψη, την προστασία και την προαγωγή της υγείας. «Εάν είχαμε οργανωμένη Δημόσια Υγεία και ΠΦΥ θα είχαμε ήδη πετύχει τη συλλογική ανοσία έχοντας εμβολιάσει τουλάχιστον το 70% του πληθυσμού και η επιδημία θα ήταν πλέον σε κάμψη», σημείωσε ο καθηγητής.

Ο Γιάννης Κυριόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ, τόνισε ότι αυτό που χρειάζεται σήμερα η χώρα είναι μια νέα ισορροπία στο σύστημα υγείας με το βάρος των αποφάσεων για την υγεία να μετακυλήσει στους ασφαλιστές και τους πολίτες και που θα γίνουν συνειδητοποιημένοι «αγοραστές». Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Μίνα Γκάγκα, μίλησε για τις αναγκαίες αλλαγές του ΕΣΥ και κυρίως για τη λειτουργία των ΜΕΘ και την ανάπτυξη της ΠΦΥ επισήμανε τις σημαντικές ελλείψεις κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού στις αντίστοιχες ειδικότητες. Τα βιβλία του Γιάννη Τούντα θεωρούνται τριλογία, δηλαδή αποτελούν μέρη ενός συνόλου και αφορούν στην πορεία του συστήματος υγείας για περισσότερα από 10 χρόνια. «Tο Φάρμακο στα Χρόνια των Μνημονίων», «Η Υγεία στα Χρόνια των Μνημονίων», «Το ΕΣΥ στα Χρόνια των Μνημονίων».

Η Lavipharm στη CPHI Worldwide 2021

Η Lavipharm συμμετείχε στη CPhI Worldwide 2021, τη μεγαλύτερη έκθεση στον κλάδο της φαρμακευτικής βιομηχανίας παγκοσμίως, η οποία φέρνει σε επαφή χιλιάδες επαγγελματίες και προμηθευτές φαρμάκων από όλο τον κόσμο. Η έκθεση υλοποιήθηκε στο Μιλάνο από τις 9 έως τις 11 Νοεμβρίου και διαδικτυακά από τις 25 Οκτωβρίου έως τις 19 Νοεμβρίου 2021.

Συγκεκριμένα, περισσότεροι από 1.400 εκθέτες από 170 χώρες έδωσαν το παρών για να ενημερωθούν σχετικά με τις τρέχουσες εξελίξεις που καλύπτουν όλο το φάσμα του φαρμάκου. Κατά τη διάρκεια της τριήμερης διοργάνωσης, η Lavipharm συμμετείχε με το δικό της περίπτερο ως εκθέτης, όπου τα στελέχη της εταιρείας είχαν την ευκαιρία να ενημερώσουν τους επαγγελματίες του κλάδου για το ολοκληρωμένο portfolio υψηλής ποιότητας φαρμακευτικών προϊόντων και υπηρεσιών του Ομίλου. Αιχμή του δόρατος αποτελεί η κατηγορία των διαδερμικών συστημάτων χορήγησης φαρμάκων, τα οποία παράγονται στις εργοστασιακές εγκαταστάσεις της εταιρείας στην Παιανία και εξάγονται διεθνώς.

«Είμαστε υπερήφανοι για τη συμμετοχή μας στην έκθεση CPhI Worldwide 2021, τη μεγαλύτερη διεθνή διοργάνωση στον χώρο του φαρμάκου, η οποία συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του παγκόσμιου φαρμακευτικού επιχειρείν. Μέσα από την παρουσία μας, καταφέραμε να αναδείξουμε με επιτυχία την αποτελεσματικότητα και καινοτομία των φαρμακευτικών προϊόντων της Lavipharm.

Επιπλέον, ενισχύσαμε περαιτέρω τις σχέσεις της με υφιστάμενους συνεργάτες και θέσαμε τις βάσεις για νέες αποδοτικές συνεργασίες που θα επεκτείνουν την παρουσία μας σε ακόμα περισσότερες αγορές», δήλωσε ο κ. Παναγιώτης Γιαννουλέας, Chief Operating Officer & Country Manager της Lavipharm.
Η Lavipharm, με πορεία 110 ετών, είναι σήμερα ένας ολοκληρωμένος ελληνικός Όμιλος έρευνας, ανάπτυξης, παραγωγής, εμπορίας και διανομής φαρμακευτικών, παραφαρμακευτικών και καλλυντικών προϊόντων στην Ελλάδα με έντονη διεθνή δραστηριότητα.

ΕΚΕ: Το 20-30% των ασθενών με στεφανιαία νόσο γνωρίζουν ότι έχουν διαβήτη

Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Σακχαρώδη Διαβήτη, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), αναγνωρίζοντας ότι ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι σημαντική απειλή για το καρδιαγγειακό σύστημα, προσπαθεί να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για μια νόσο που αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο της ανθρώπινης υγείας.

Στα στοιχεία που παραθέτει αναφέρεται ότι ο επιπολασμός της παχυσαρκίας μεταξύ των παιδιών και των εφήβων ηλικίας 5-19 ετών αυξήθηκε δραματικά από 4% το 1975 σε πάνω από 18% το 2016. Οι θάνατοι από Διαβήτη αυξήθηκαν κατά 70% παγκοσμίως μεταξύ 2000 και 2019.Είναι η κύρια αιτία τύφλωσης, νεφρικής ανεπάρκειας, καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικού και ακρωτηριασμού κάτω άκρων. Ένας στους δύο ενήλικες με Διαβήτη Τύπου 2 δεν γνωρίζει την κατάστασή του.

Μεταξύ άλλων, ο πλημμελής έλεγχος της νόσου οδηγεί τους περισσότερους ασθενείς στην εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου όπως στεφανιαία νόσος, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αλλά και σε επιπλοκές όπως νεφρική ανεπάρκεια, διαταραχές όρασης, νευρολογικές διαταραχές, καθώς και έλκη στα πόδια. Οι ενήλικες με Σακχαρώδη Διαβήτη παρουσιάζουν 2 ως 4 φορές υψηλότερη πιθανότητα να αποβιώσουν από καρδιαγγειακή νόσο σε σύγκριση με τους ενήλικες χωρίς Διαβήτη.

Τόσο ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 όσο και ο προδιαβήτης είναι συνήθεις καταστάσεις σε άτομα με οξέα και χρόνια στεφανιαία σύνδρομα και σχετίζονται με πτωχότερη κλινική πρόγνωση. Περίπου το 20-30% των ασθενών με Στεφανιαία Νόσο έχουν γνωστό Διαβήτη, ενώ το 70% παρουσιάζει νεοδιάγνωση Διαβήτη. Επιπλέον, η παρουσία Καρδιακής Ανεπάρκειας συσχετίζεται με μεγαλύτερο επιπολασμό Σακχαρώδη Διαβήτη. Συγκεκριμένα, 30-40% των ασθενών με Καρδιακή Ανεπάρκεια εμφανίζουν είτε προδιαβήτη είτε κλινικά έκδηλο Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2.

ΠΙΣ: Αίτημα για επίλυση του ζητήματος της αστικής ευθύνης των γιατρών

Τη δέσμευσή του ότι θα εξετάσει το ζήτημα της προώθησης ειδικής ρύθμισης με την οποία θα προστατεύονται με το ακαταδίωκτο οι γιατροί που συμβάλουν στην αντιμετώπιση της πανδημίας στο ΕΣΥ, διατύπωσε μεταξύ άλλων ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης μιλώντας στη Σύνοδο των Προέδρων των Ιατρικών Συλλόγων όλης της χώρας, που διεξήχθη το Σάββατο στην Αθήνα υπό τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο.

Στη σύνοδο παρέστη και η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα η οποία επίσης δεσμεύτηκε να επιλυθεί το θέμα της αστικής ευθύνης όλων των γιατρών που δίνουν μάχη με την covid στα δημόσια νοσοκομεία, με δεδομένο ότι όλος ο κλάδος έχει κληθεί να στηρίξει το ΕΣΥ σε αυτήν την δύσκολη ώρα για τη χώρα. Στην προτεινόμενη διάταξη που έχει αποστείλει ο Σύλλογος για το ζήτημα στο Υπουργείο, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι «οι ιατροί και οι μονάδες υγειονομικής περίθαλψης στις οποίες αυτοί ασκούν το λειτούργημα τους απαλλάσσονται από οποιαδήποτε αστική ή ποινική ευθύνη για τυχόν ιατρικά σφάλματα που προκαλούνται από ενέργειες ή παραλείψεις τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους καθ’ όλη τη διάρκεια των έκτακτων συνθηκών αντιμετώπισης ιατρικών περιστατικών της πανδημίας του COVID-19».

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος τάχθηκε κατά της επίταξης υπηρεσιών από ιδιώτες γιατρούς, ωστόσο εκφράστηκε από την πλευρά του προεδρείου η πεποίθηση ότι θα εξευρεθούν γιατροί για να καλύψουν τις ανάγκες στην περίπτωση που επιλυθεί το πρόβλημα της αστικής ευθύνης. Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας ενώπιον όλων των προέδρων των Ιατρικών Συλλόγων της χώρας παρουσιάστηκε πρόθυμη να συνεργαστεί με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο ώστε να μη χρειασθεί τελικώς να γίνει η επίταξη υπηρεσιών από ιδιώτες γιατρούς.

ΕΟΘΑ: Διαμαρτυρία για το δικαίωμα μετάθεσης εκπαιδευτικών που είναι πάσχοντες

Η Ελληνική Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας (ΕΟΘΑ) εκφράζει την απογοήτευση της για την εγκύκλιο που αναρτήθηκε στις 11.11.2021 σχετικά με τις μεταθέσεις των εκπαιδευτικών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση καθώς δεν δίνει το δικαίωμα στους νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς που είναι πάσχοντες από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο να υποβάλλουν αίτηση μετάθεσης στον τόπο κατοικίας τους.

Με σχετική ανακοίνωση η Ομοσπονδία διαμαρτύρεται διότι η συγκεκριμένη εγκύκλιος αναγκάζει τους νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς Θαλασσαιμικούς πάσχοντες να υπηρετήσουν για 2 χρόνια σε οργανική θέση μακριά από τη κατοικίας τους και κατ’ επέκταση μακριά από τη Μονάδα Μεσογειακής Αναιμίας του Νοσοκομείου, στην οποία παρακολουθούνται από τους θεράποντες γιατρούς και μεταγγίζονται ανά 15 μέρες.

Το να καλείται να εργαστεί ένας πάσχοντας σε ένα μέρος όπου πολλές φορές δεν υπάρχει καν Μονάδα Μεσογειακής Αναιμίας Νοσοκομείου και ταυτόχρονα να αναγκάζεται να διανύσει χιλιομετρική απόσταση για να μεταβεί στη Μ.Μ.Α. που είναι απαραίτητο κομμάτι της θεραπείας του, αποτελεί τεράστια ταλαιπωρία και επιδείνωση της ήδη επιβαρυμένης υγείας του.
«Ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας να προβεί στις ΑΜΕΣΕΣ και ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ενέργειες, προκειμένου να δοθεί λύση στο δικαίωμα μετάθεσης των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών στον τόπο κατοικίας τους», καταλήγει η σχετική ανακοίνωση.

Αντι-ιικές θεραπείες έναντι του Sars-CoV-2

Τα διαθέσιμα δεδομένα για τις αντι-ιικές θεραπείες κατά του ιού SARS-CoV-2 μέχρι σήμερα, συνοψίζουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Γιάννης Ντάνασης, Πάνος Μαλανδράκης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ). Πρόσφατα, οι C. Zhang και συνεργάτες δημοσίευσαν μια μετα-ανάλυση στο περιοδικό Frontiers Public Health σχετικά με τις θεραπευτικές επιλογές έναντι της COVID-19 που βρίσκονται υπό αξιολόγηση σε κλινικές μελέτες. Οι ερευνητές συνέλεξαν τα στοιχεία από 222 μελέτες που αφορούσαν συνολικά 102.950 ασθενείς με COVID-19.

Όλες οι πιθανές θεραπευτικές προσεγγίσεις συγκρίθηκαν με τη βέλτιστη υποστηρικτική αντιμετώπιση. Μεταξύ των διαθέσιμων θεραπευτικών επιλογών (μονοκλωνικά αντισώματα, χορήγηση πλάσματος κ.ά.) σημαντικά ήταν επίσης και τα αντι-ιικά φάρμακα που χορηγούνται από το στόμα. Σε μια σχετική κλινική μελέτη, μη νοσηλευόμενοι ασθενείς με διάγνωση COVID-19 ήπιας προς μέτριας σοβαρότητας που έλαβαν μολνουπιραβίρη είχαν σχεδόν 50% μειωμένη πιθανότητα να νοσηλευτούν ή να καταλήξουν. Οι ασθενείς είχαν συμπαραμαρτούντα νοσήματα και επομένως είχαν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν βαριά νόσο COVID-19.

Η μολνουπιραβίρη έχει λάβει έγκριση για χορήγηση στο Ηνωμένο Βασίλειο και εκκρεμεί η σχετική απόφαση των ρυθμιστικών αρχών σε Ευρώπη και Αμερική. Επιπλέον, το αντι-ιικό ρινοναβίρη χορηγείται από το στόμα σε μορφή χαπιού έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο θανάτου ή νοσηλείας λόγω COVID-19 κατά 89% συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο σε μη νοσηλευόμενους ασθενείς υψηλού κινδύνου με COVID-19. Τέλος, δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις έναντι της COVID-19, ο εμβολιασμός έναντι του SARS-CoV-2 αποτελεί το σημαντικότερο όπλο για την ανάσχεση της πανδημίας.

Πώς δουλεύουν τα αντισώματα έναντι του Sars-CoV-2

Ερευνητές από τις ΗΠΑ έχουν ιδρύσει μια κοινοπραξία για την συλλογή δεδομένων και την έρευνα πάνω στην ανοσολογική απόκριση μέσω των αντισωμάτων και την αλληλεπίδραση με τον ιό SARS-CoV-2. Η κοινοπραξία έχει πλέον συγκεντρώσει 370 αντισώματα κατά της πρωτεΐνης-ακίδας που συνεισέφεραν περισσότεροι από 50 συνεργάτες από όλο τον κόσμο. Οι ερευνητές αναλύουν λεπτομερώς αυτά τα αντισώματα και τον τρόπο που επιδρούν στην ακίδα και τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Science.

Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα κύρια σημεία της δημοσίευσης.
Τα περισσότερα από τα αντισώματα που εξετάστηκαν στοχεύουν στην περιοχή δέσμευσης του υποδοχέα (RBD) της πρωτεΐνης-ακίδας. Πρόκειται για το τμήμα της ακίδας που συνδέεται με τον υποδοχέα πάνω στα κύτταρα.

Αποτελεί ένα σχετικά μικρο κομμάτι της ακίδας που όμως αποτελεί τον βασικό στόχο για την αδρανοποίηση της σύνδεσης του ιού με τον στόχο του. Κατά τη σύνδεση με την πρωτεΐνη-ακίδα, ορισμένα αντισώματα ανταγωνίζονταν μεταξύ τους, ενώ άλλα όχι, δηλαδή τα «ανταγωνιστικά» αντισώματα δεσμεύονταν στο ίδιο τμήμα της πρωτεΐνης-ακίδας. Με βάση αυτά τα πρότυπα ανταγωνισμού, οι ερευνητές ομαδοποίησαν τα αντισώματα σε επτά «κοινότητες». Χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, προσδιόρισαν το «αποτύπωμα» κάθε «κοινότητας» που δεσμεύεται στην επιφάνεια της ακίδας και η ανάλυση επιβεβαίωσε ότι κάθε «κοινότητα» αντισωμάτων αναγνώριζε ένα ξεχωριστό τμήμα της περιοχής δέσμευσης του υποδοχέα.

Οι ερευνητές μέτρησαν επίσης κατά πόσο τα διαφορετικά αντισώματα ήταν σε θέση να εξουδετερώσουν τους ιούς που έφεραν τις διάφορες μεταλλάξεις στις ακίδες τους. Τα αποτελέσματα όσον αφορά στην επίδραση των μεταλλάξεων στην εξουδετέρωση από τα αντισώματα εξαρτώνται εν μέρει από την «κοινότητα» στην οποία ανήκαν τα αντισώματα, δηλαδή ουσιαστικά από την περιοχή της ακίδας για την οποία τα αντισώματα έχουν εξειδίκευση. Για παράδειγμα, πολλές μεταλλάξεις αφορούν την περιοχή της σύνδεσης και η θέση τους αποκαλύπτεται καθώς η πρωτεΐνη-ακίδα έρχεται σε επαφή με τον υποδοχέα του κυττάρου.

Συνεπώς, αυτές οι μεταλλάξεις θα μπορούσαν να αναστείλουν την εξουδετέρωση από αντισώματα τα οποία αναγνωρίζουν την περιοχή της σύνδεσης, αλλά όταν αυτή ήδη επικαλύπτεται (και συνεπώς «κρύβεται») μέσα στον υποδοχέα. Όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τρεις «κοινότητες» αντισωμάτων αναγνώριζαν περιοχές στην ακίδα σε διαφορετικά σημεία που δεν μπορούσαν να «κρυφτούν» είτε μέσα από την αναδίπλωση της ακίδας είτε μέσα στον υποδοχέα. Αυτές οι «κοινότητες» αντισωμάτων μπορούσαν να εξουδετερώσουν αποτελεσματικά τον ιό ανεξάρτητα από το ποιες μεταλλάξεις υπήρχαν.

Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών παρέχουν ένα εργαλείο για τον σχεδιασμό του πιο αποτελεσματικού κοκτέιλ αντισωμάτων. Έτσι ένα κοκτέιλ από πολλές διαφορετικές «κοινότητες» αντισωμάτων που συνδέονται σε διαφορετικές περιοχές της πρωτεΐνης ακίδας, θα ήταν πιθανότατα πιο αποτελεσματικό από ένα κοκτέιλ που θα περιείχε αντισώματα από μια μόνο ομάδα ή μόνο ένα συγκεκριμένο αντίσωμα.

Ειδικά τα αντισώματα από τις «κοινότητες» αντισωμάτων που διατήρησαν την δραστικότητα απέναντι σε μεταλλάξεις θα μπορούσαν να είναι ζωτικά συστατικά ενός τέτοιου κοκτέιλ. Σε ένα τέτοιο κοκτέιλ, η παρουσία αυτών των «ανθεκτικών» αντισωμάτων πιθανότατα θα εμφάνιζε δραστικότητα ακόμα και σε επερχόμενες αλλαγές/μεταλλάξεις σε περιοχές της ακίδας όπως στην περιοχή σύνδεσης με τον υποδοχέα ACE2 (που κυρίως εμφανίζει μεταλλάξεις). Τα δεδομένα αυτά δυνητικά μπορούν να βοηθήσουν και στον σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών εμβολίων.

Φαρμακεία: Μείωση 10,8% στις πωλήσεις καλλυντικών

Μείωση 10,8 σημείωσαν οι πωλήσεις καλλυντικών από τα φαρμακεία λιανικής για την περίοδο 25/10-31/10. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα IQVIA Weekly Data, οι κύριες προϊοντικές κατηγορίες που διακινούνται μέσω ιδιωτικών φαρμακείων κινήθηκαν σε πωλήσεις τεμαχίων, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020 (26/10-01/11) ως εξής:
· Φάρμακα: +4,5% (+373,5 χιλ. τμχ.)
· Προϊόντα OTC: +9,6% (+201 χιλ. τμχ.)
· Καλλυντικά: -10,8% (-74,4 χιλ. τμχ.)
· Προϊόντα διατροφής: +0,9% (+0,7 χιλ. τμχ.)
· Προϊόντα φροντίδας ασθενών: +25,6% (+118,3 χιλ. τμχ.)

Ενδεικτικά, κάποιες από τις υποκατηγορίες με τη μεγαλύτερη μεταβολή σε σχέση με το 2020 είναι:
· Στα Φάρμακα, η κατηγορία του Αναπνευστικού Συστήματος , αυξάνεται κατά 36,8% (+209 χιλ. τμχ.)
· Στα Προϊόντα OTC, τα Αντιβηχικά, αυξάνονται κατά 48,1% (+195,1 χιλ. τμχ.)
· Στα Καλλυντικά, τα Προϊόντα Προσωπικής Υγιεινής, μειώνονται κατά 29,3% (-34,7χιλ. τμχ.)
· Στα Προϊόντα διατροφής, τα Προϊόντα Εντερικής Σίτισης, αυξάνονται κατά 10,7% (+0,9 χιλ. τμχ.)
· Στα Προϊόντα Φροντίδας ασθενών, η κατηγορία των Διαγνωστικών Συσκευών, η οποία περιλαμβάνει και τις Χειρουργικές Μάσκες, αυξάνεται κατά 95,7% (+91,3 χιλ. τμχ.)
Τα IQVIA Weekly Data συλλέγονται από 2000+ φαρμακεία, σε όλη την Ελλάδα, και αποτυπώνουν την αγορά σε 70 περιοχές.